بخش حمل و نقل جادهای سهم بالاتری از حمل بار کشور دارد ولی با این وجود افزایش سن این ناوگان و در نتیجه افزایش مصرف سوخت، آلودگی هوا و تصادفات جادهای هزینه (هزینه جانبی حمل و نقل) بالایی را به اقتصاد در حال توسعه کشور وارد می کند که به سختی قابل جبران است.
با وجود تلاش های مسئولان در ارائه و اجرای راه حلی جامع برای این مسئله، تامین منابع مالی جایگزینی ناوگان فرسوده با مشکلات متعددی روبرو بوده که موجب افزایش زیاد فاصله بین برنامه و عملکرد شده است.
اکنون حدود 300 هزار دستگاه کامیون در کشور تردد می کنند که بیش از نیمی از آنها فرسوده است، متوسط مصرف کامیون های جدید حدود 35-30 لیتر در صد کیلومتر است که در ناوگان فرسوده به 65-60 لیتر می رسد به بیان دیگر کامیونهای بالای 26 سال در حدود 3 میلیارد لیتر مازاد مصرف در سال دارند که قیمت پایین گازوئیل (کمتر از 4 درصد قیمت گازوئیل ترکیه) موجب افزایش روزافزون این مازاد مصرف می گردد.
متوسط سرعت کامیون ها در جهان 62 کیلومتر در ساعت و در ایران 23 کیلومتر در ساعت است از سوی دیگر مسافت طی شده در دنیا توسط یک دستگاه کامیون حدود 250 هزار کیلومتر و در ایران 75 هزار کیلومتر است که درآمد متوسط سالانه یک کامیوندار در جهان به حدود 3 برابر کامیوندار ایرانی می رسد.
یکی از مهمترین مشکلات ناشی از فرسودگی ناوگان جاده ای، افزایش چشمگیر مصرف سوخت و آلودگی هوا و در نتیجه اتلاف سرمایه های ملی است و لذا سه رویکرد موثر قابل انتخاب است:
الف) تعویض کامیون با ناوگان جدید(یا دست دوم)
ب ) تعویض موتور
ج ) ارتقاء موتور و سایر تجهیزات
الف) لازمه این روش تولید یا واردات است که هر دو نیازمند وام های سنگین است و یا واردات کامیون دست دوم
ب ) سهم 80 درصد موتور در کاهش مصرف سوخت و سهم 20درصد آن در هزینه کل دستگاه، امکان تحقق اهداف این طرح را با کمترین هزینه و بالاترین سرعت ممکن می سازد.
ج ) در این روش موتورهای کامیونهایی که تعداد بالایی از آنها وجود دارد با تجهیزات و کیتهای آماده ارتقاء می یابند.
یکی از اقدامات و تجربیات جهانی از جمله آمریکا استفاده از رویکرد جایگزینی موتورها یا ارتقاء آنها می باشد که با این رویکرد علاوه بر کاهش مصرف سوخت، آلودگی هوا نیز کاهش یافته و حتی کارایی کامیون (در سرعت شیب پیمایی که تاثیر زیادی در کاهش تصادفات دارد) نیز افزایش می یابد، در این راستا سازمان محیط زیست آمریکا (EPA) مستنداتی را منتشر و ایالتهای مختلف این کشور طی سالهای اخیر اقدام به حمایت های بلاعوض تا چند هزار دلار برای تعویض موتور کامیونها نموده اند و حتی شرکت هایی مانند کامینز، ماک و کاترپیلار نیز در زمینه تعویض موتور ماشین آلات سنگین، کامیونها و اتوبوس ها طرحهای اجرایی خود را عرضه نموده اند.
با شرایط بحرانی هوای شهرهای بزرگ مانند تهران که موجب تعطیلی یک هفته ای مدارس گردید و تجربه مکرر تعطیلی سازمان های دولتی و نظر به امکانپذیری ارتقاء اغلب موتورهای ساخت دو دهه گذشته به سطح یورو چهار، می توان از این رویکرد در کاهش مصرف سوخت و آلودگی هوا استفاده نمود و در این راستا شروع کار از 17000 دستگاه اتوبوس های شرکت واحد در تهران کاری عقلایی و منطقی می نماید.
نویسنده مقاله :عباس قربانعلی بیک
منبع: پرتال جامع اطلاعات تخصصی صنعت حمل ونقل :: www.iranway.com :: به نقل از وبلاگ تین
دیدگاه‌ها
اولین دیدگاه را دربارهٔ این خبر بنویسید.