ایران بر سر چهارراهی از مسیرهای تجاری منطقه ایستاده است ، اما قرار گرفتن بر نقشه کریدورهای بین‌المللی ، به‌تنهایی به معنای سهم داشتن از جریان تجارت جهانی نیست . فاصله میان موقعیت جغرافیایی و قدرت ترانزیتی را زیرساخت‌های کارآمد ، شبکه‌های متصل ، ناوگان رقابت‌پذیر و سرمایه‌گذاری پایدار پر می‌کنند ؛ واقعیتی که مسعود پزشکیان در پیام خود به نوزدهمین همایش بین‌المللی حمل‌ونقل ریلی بر آن تأکید کرد و توسعه راه‌آهن را نه صرفاً یک پروژه عمرانی ، بلکه سرمایه‌گذاری در آینده اقتصادی کشور ، مدیریت ناترازی انرژی و ارتقا کیفیت زندگی مردم دانست .
به گزارش پرتال حمل و نقل ، میرحسن موسوی ، قائم‌مقام راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران ، در نوزدهمین همایش بین‌المللی حمل‌ونقل ریلی ، پیام مسعود پزشکیان ، رئیس‌جمهوری اسلامی ایران ، را قرائت کرد ؛ پیامی که در آن ، توسعه کریدورهای بین‌المللی ، برقی‌سازی خطوط ، نوسازی ناوگان ، گسترش قطارهای حومه‌ای ، هوشمندسازی شبکه و جلب مشارکت بخش خصوصی به‌عنوان محورهای اساسی آینده حمل‌ونقل ریلی کشور مورد تأکید قرار گرفت .
موسوی پیش از قرائت پیام ، از توجه رئیس‌جمهور به توسعه حمل‌ونقل ریلی و ارسال پیام به این رویداد تخصصی قدردانی کرد .
راه‌آهن ؛ پلی میان تولید و آینده اقتصاد
رئیس‌جمهور در ابتدای پیام خود ، برگزاری نوزدهمین همایش بین‌المللی حمل‌ونقل ریلی را فرصتی برای تبادل دانش و تجربه، بررسی چالش‌ها و ارائه راهکارهای توسعه این صنعت دانست .
پزشکیان با تأکید بر اینکه پیشرفت کشور نیازمند زیرساخت‌هایی است که از رشد اقتصادی ، حفظ منابع ملی و ارتقای کیفیت زندگی مردم پشتیبانی کنند ، حمل‌ونقل ریلی را یکی از مهم‌ترین این زیرساخت‌ها معرفی کرد .
در این پیام آمده است که اتصال مراکز تولید به بازارهای داخلی و بین‌المللی ، کاهش هزینه‌های حمل‌ونقل و افزایش ایمنی و پایداری جابه‌جایی می‌تواند نقش مؤثری در تقویت تولید ، توسعه تجارت و افزایش رقابت‌پذیری اقتصاد کشور داشته باشد .
رئیس‌جمهور از همین منظر، توسعه راه‌آهن را سرمایه‌گذاری در آینده اقتصادی و رفاه جامعه توصیف کرد ؛ رویکردی که جایگاه صنعت ریلی را فراتر از یک شیوه جابه‌جایی کالا و مسافر تعریف می‌کند و آن را به یکی از مؤلفه‌های توسعه اقتصادی پیوند می‌دهد .
قطار توسعه در پیچ ناترازی انرژی
یکی از محورهای مهم پیام رئیس‌جمهور ، ارتباط مستقیم توسعه حمل‌ونقل ریلی با مدیریت ناترازی انرژی کشور بود .
پزشکیان با اشاره به اینکه مدیریت ناترازی انرژی از اولویت‌های کشور است ، افزایش سهم راه‌آهن در جابه‌جایی بار و مسافر را ضرورتی انکارناپذیر دانست .
وی تأکید کرد که بهره‌وری بالاتر انرژی در حمل‌ونقل ریلی ، فرصتی برای کاهش مصرف سوخت، آلودگی‌های زیست‌محیطی و هزینه‌های اقتصادی و اجتماعی فراهم می‌کند .
با این حال ، رئیس‌جمهور تحقق این ظرفیت را مشروط به اجرای مجموعه‌ای از اقدامات زیرساختی و مدیریتی دانست که برقی‌سازی خطوط، نوسازی ناوگان ، رفع گلوگاه‌های شبکه و فراهم کردن زمینه مشارکت و سرمایه‌گذاری بخش خصوصی از مهم‌ترین آن‌هاست .
این بخش از پیام نشان می‌دهد که در نگاه رئیس‌جمهور ، افزایش سهم حمل‌ونقل ریلی تنها یک هدف بخشی نیست ، بلکه می‌تواند بخشی از راهکار مدیریت مصرف انرژی و کاهش هزینه‌های ملی باشد ؛ مشروط بر آنکه توسعه ظرفیت شبکه با ارتقای بهره‌وری و کیفیت خدمات همراه شود .
جغرافیای بی‌اتصال ؛ فرصتی که به درآمد تبدیل نمی‌شود
رئیس‌جمهور در بخش دیگری از پیام خود ، موقعیت جغرافیایی ایران را ظرفیتی دانست که بهره‌برداری اقتصادی از آن ، نیازمند برخورداری از زیرساخت‌های حمل‌ونقل و لجستیک کارآمد و رقابت‌پذیر است .
پزشکیان تأکید کرد که تکمیل کریدورهای ریلی ، اتصال بنادر و مراکز تولیدی به شبکه راه‌آهن و گسترش همکاری با کشورهای همسایه می‌تواند جایگاه ایران را در ترانزیت منطقه‌ای ارتقا دهد .
به اعتقاد وی ، توسعه این اتصالات علاوه بر افزایش مبادلات تجاری ، می‌تواند زمینه ایجاد درآمدهای پایدار ارزی را فراهم کند .
این تأکید در شرایطی مطرح می‌شود که برخورداری از موقعیت جغرافیایی مناسب ، بدون اتصال مؤثر شبکه‌های حمل‌ونقل و ارائه خدمات رقابت‌پذیر ، لزوماً به جذب جریان بار بین‌المللی منجر نمی‌شود .
از این منظر ، پیام رئیس‌جمهور بر ضرورت تبدیل مزیت جغرافیایی ایران به مزیت عملیاتی و اقتصادی تأکید دارد ؛ مسیری که از تکمیل حلقه‌های مفقوده شبکه ریلی و افزایش پیوند میان بنادر، مراکز تولید و کریدورهای بین‌المللی عبور می‌کند .
از هرات تا چشمه‌ثریا ؛ ریل ایران در جست‌وجوی افق شرق
یکی از مهم‌ترین بخش‌های پیام رئیس‌جمهور به نوزدهمین همایش بین‌المللی حمل‌ونقل ریلی ، تأکید بر شکل‌گیری کریدور شرق به غرب از مسیر افغانستان و اتصال آن به شبکه ریلی چین بود .
پزشکیان این مسیر را افقی مهم برای توسعه همکاری‌های منطقه‌ای توصیف کرد و بر ضرورت پیشبرد محور ریلی هرات ـ مزارشریف و پیگیری اتصال آن به شبکه‌های ریلی شرق آسیا تأکید داشت .
وی همچنین تکمیل این کریدور در داخل کشور از طریق احداث مسیر خاوران ـ چشمه‌ثریا را از اقدامات مؤثر در توسعه ارتباطات ریلی منطقه دانست .
به گفته رئیس‌جمهور ، تحقق این اتصال می‌تواند به افزایش مبادلات تجاری ، شکوفایی ظرفیت‌های تولیدی و معدنی منطقه و تقویت جایگاه ایران در زنجیره‌های تجارت بین‌المللی کمک کند .
طرح این محور در پیام رئیس‌جمهور نشان‌دهنده اهمیت راهبردی اتصال شبکه ریلی ایران به مسیرهای تجاری شرق آسیا از طریق افغانستان است ؛ مسیری که در صورت تکمیل زیرساخت‌ها و فراهم شدن شرایط بهره‌برداری ، می‌تواند ظرفیت تازه‌ای برای گسترش ارتباطات تجاری شرق و غرب ایجاد کند .
با این حال ، تبدیل چنین مسیری به کریدوری فعال و رقابت‌پذیر، علاوه بر احداث خطوط ، نیازمند هماهنگی‌های بین‌المللی ، تسهیل فرایندهای مرزی و ایجاد پیوستگی عملیاتی میان شبکه‌های ریلی کشورهای مسیر خواهد بود .
قطارهای حومه‌ای ؛ ریل‌هایی برای گره‌گشایی از زندگی شهری
در کنار مأموریت‌های ترانزیتی و اقتصادی راه‌آهن ، رئیس‌جمهور بخش مهمی از پیام خود را به توسعه حمل‌ونقل ریلی حومه‌ای اختصاص داد .
پزشکیان گسترش قطارهای حومه‌ای را یکی از نیازهای جدی زندگی شهری و پاسخی به مطالبات روزمره شهروندان دانست .
وی تأکید کرد که توسعه این خدمات در پیوند با شبکه مترو و سایر شیوه‌های حمل‌ونقل عمومی، می‌تواند به کاهش ترافیک ، آلودگی هوا و مصرف سوخت کمک کند و رفت‌وآمد شهروندان را تسهیل سازد .
رئیس‌جمهور همچنین بر نقش قطارهای حومه‌ای در افزایش دسترسی عادلانه به فرصت‌های شغلی ، آموزشی و خدماتی تأکید کرد .
بر این اساس ، توسعه راه‌آهن در پیام رئیس‌جمهور تنها به جابه‌جایی بار و افزایش درآمدهای ترانزیتی محدود نشده و به‌عنوان ابزاری برای بهبود کیفیت زندگی و کاهش فشار بر شبکه حمل‌ونقل شهری نیز مورد توجه قرار گرفته است .
عبور از ریل سنتی به شبکه هوشمند
پزشکیان در بخش دیگری از پیام خود ، آینده حمل‌ونقل ریلی را وابسته به میزان بهره‌گیری از دانش ، فناوری و نوآوری دانست .
وی بر ضرورت هوشمندسازی مدیریت شبکه ، توسعه سامانه‌های دیجیتال ، تبادل الکترونیکی داده‌ها میان راه‌آهن ، گمرک ، بنادر و شرکت‌های حمل‌ونقل و استفاده از فناوری‌های نوین در نگهداری ناوگان تأکید کرد .
رئیس‌جمهور تصریح کرد که نتیجه این تحولات باید در افزایش ایمنی ، کاهش زمان جابه‌جایی و ارتقا کیفیت خدمات نمایان شود.
به اعتقاد وی ، معیار موفقیت برنامه‌های فناورانه ، صرفاً توسعه سامانه‌ها یا استفاده از تجهیزات جدید نیست ، بلکه بهبود ملموس کیفیت خدمات برای مسافران ، تولیدکنندگان و صادرکنندگان است .
این رویکرد ، هوشمندسازی حمل‌ونقل ریلی را از یک هدف فناورانه مستقل به ابزاری برای افزایش بهره‌وری عملیاتی و رقابت‌پذیری شبکه تبدیل می‌کند .
از آزمایشگاه تا لکوموتیو ؛ دانش در خدمت بهره‌وری
رئیس‌جمهور در ادامه پیام خود ، از جامعه علمی و مهندسی کشور خواست با همکاری صنعت و شرکت‌های دانش‌بنیان ، راهکارهای نوآورانه و عملی برای مسائل اولویت‌دار حمل‌ونقل ریلی ارائه کنند .
پزشکیان همچنین بر مسئولیت دستگاه‌های اجرایی در فراهم کردن زمینه استفاده از دستاوردهای علمی و فناورانه تأکید کرد .
بر این اساس ، ارتباط مؤثر میان دانشگاه ، صنعت و مجموعه‌های دانش‌بنیان می‌تواند در حل مشکلات فنی ، بهبود نگهداری ناوگان ، ارتقای ایمنی و افزایش بهره‌وری شبکه نقش‌آفرین باشد .
تأکید رئیس‌جمهور بر کاربردی بودن راهکارهای علمی نیز بیانگر آن است که دستاوردهای پژوهشی زمانی به توسعه صنعت ریلی کمک خواهند کرد که به راه‌حل‌های قابل اجرا در شبکه حمل‌ونقل تبدیل شوند .
سرمایه پشت دروازه ریل ؛ ضرورت اعتمادسازی برای بخش خصوصی
یکی دیگر از محورهای کلیدی پیام رئیس‌جمهور ، ضرورت فراهم کردن شرایط مناسب برای مشارکت سرمایه‌گذاران در توسعه حمل‌ونقل ریلی بود .
پزشکیان تأکید کرد که توسعه این بخش نیازمند اعتمادسازی برای سرمایه‌گذاران ، شفافیت مقررات ، ثبات در تعهدات و ایجاد زمینه مشارکت مؤثر بخش خصوصی است .
این تأکید در کنار ضرورت برقی‌سازی خطوط ، نوسازی ناوگان و رفع گلوگاه‌های شبکه ، نشان می‌دهد که تأمین مالی و جلب سرمایه‌گذاری غیردولتی از پیش‌نیازهای تحقق برنامه‌های توسعه ریلی محسوب می‌شود .
از این منظر، ثبات تصمیمات و تعهدات، شفافیت چارچوب‌های سرمایه‌گذاری و کاهش نااطمینانی‌های اجرایی می‌تواند نقش مهمی در تبدیل ظرفیت‌های بالقوه بخش خصوصی به پروژه‌های عملیاتی داشته باشد .
پایان ریل روی نقشه ؛ آغاز مسیر در اقتصاد
رئیس‌جمهور در پایان پیام خود ابراز امیدواری کرد که نوزدهمین همایش بین‌المللی حمل‌ونقل ریلی با بهره‌گیری از تجربه‌های علمی و اجرایی ایران و جهان ، زمینه ارائه راهکارهای مؤثر برای توسعه زیرساخت‌های ریلی ، ارتقای بهره‌وری و گسترش همکاری‌های منطقه‌ای را فراهم کند .
پزشکیان همچنین از راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران ، انجمن مهندسی حمل‌ونقل ریلی ایران ، دانشگاه علم و صنعت ایران و استادان ، پژوهشگران و دست‌اندرکاران برگزاری این رویداد قدردانی کرد .
مجموعه محورهای مطرح شده در پیام رئیس‌جمهور ، تصویری از مأموریت چندوجهی راه‌آهن ایران ارائه می‌دهد ؛ شبکه‌ای که باید هم‌زمان در کاهش ناترازی انرژی ، توسعه تجارت خارجی ، افزایش درآمدهای ترانزیتی ، ارتقای بهره‌وری و بهبود زندگی روزمره شهروندان نقش‌آفرینی کند .
با این حال ، تحقق این اهداف به میزان پیشرفت پروژه‌های زیرساختی ، رفع گلوگاه‌های عملیاتی ، ایجاد اطمینان برای سرمایه‌گذاران و هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی وابسته خواهد بود .
ایران همچنان بر سر چهارراه مسیرهای تجاری منطقه قرار دارد، اما آنچه این موقعیت را به قدرت اقتصادی تبدیل می‌کند ، صرفاً امتداد خطوط روی نقشه نیست ؛ بلکه حرکت منظم قطارها، اتصال واقعی بازارها، کاهش هزینه‌های حمل و شکل‌گیری شبکه‌ای است که صاحبان کالا بتوانند به آن اعتماد کنند .
در نهایت، جغرافیا زمانی به مزیت ترانزیتی تبدیل خواهد شد که ریل‌های ایران نه‌فقط بر نقشه کریدورها ، بلکه در معادلات واقعی تجارت منطقه و جهان حضور داشته باشند .
دیدگاه‌ها
اولین دیدگاه را دربارهٔ این خبر بنویسید.