حمل و نقل ریلی کد خبر: ۱۶۸۹۸۴

روایتی از دو روز گفت وگو درباره راه‌آهن ایران ؛ دانشگاه در میدان راه‌آهن

واتساپ

به گزارش پرتال حمل و نقل به نقل از اقتصاد سرآمد ، نوزدهمین همایش بین‌المللی حمل‌ونقل ریلی ، به همت انجمن مهندسی حمل‌ونقل ریلی ایران و با حمایت راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران ، طی دو روز فشرده در دانشگاه علم و صنعت ایران برگزار شد رویدادی که در آن پژوهشگران دانشگاهی ، مدیران اجرایی ، متخصصان صنعت ریلی و صاحب‌نظران حوزه حمل‌ونقل ، درباره مسائل امروز و چشم‌انداز پیش‌روی شبکه ریلی کشور به بحث و تبادل نظر پرداختند .

در هر دو روز این همایش ، سه‌شنبه و چهارشنبه ۱۹ و ۲۰ آبان‌ماه ۱۴۰۵، در دانشگاه علم و صنعت ایران حضور داشتیم و آنچه در نشست‌های علمی ، ارائه مقالات و پنل‌های تخصصی دنبال شد ، از نزدیک مورد بررسی قرار گرفت . مشاهدات میدانی نشان می‌داد که محور اصلی این گردهمایی ، تلاش برای نزدیک‌تر کردن فضای دانشگاهی به مسائل واقعی صنعت ریلی و یافتن راهکارهایی برای ارتقای بهره‌وری ، ایمنی ، رقابت‌پذیری و جایگاه راه‌آهن در نظام حمل‌ونقل کشور بود ونه صرفاً ارائه دستاوردهای پژوهشی .

«گستره مقالات» از بهره‌برداری و ایمنی تا هوش مصنوعی

یکی از وجوه قابل توجه همایش ، گستره موضوعی مقالات و تنوع حوزه‌های پژوهشی بود . بر اساس آمار اعلام‌ شده ، ۳۸۱ مقاله به دبیرخانه همایش ارسال شد که از میان آن‌ها ۲۴۴ مقاله پذیرفته شد و ۶۹ مقاله نیز برای ارائه شفاهی انتخاب شدند . این آمار ، از یک‌سو ظرفیت علمی و پژوهشی جامعه دانشگاهی و تخصصی حمل‌ونقل ریلی را نشان می‌دهد و از سوی دیگر ، بیانگر تنوع مسائل و موضوعاتی است که امروز در صنعت ریلی کشور نیازمند مطالعه ، بازنگری و راه‌حل‌های علمی هستند .

ترکیب موضوعی مقالات و نشست‌های علمی همایش در هفت محور اصلی مدیریت بهره‌برداری ، ایمنی و ترانزیت ریل‌پایه ؛ ناوگان ریلی درون‌شهری و برون‌شهری ؛ خط و سازه‌های ریلی ؛ راه‌آهن برقی و پرسرعت ؛ مدیریت برنامه‌ریزی ، اقتصاد حمل‌ونقل و دیپلماسی ریلی ، لجستیک و حمل‌ونقل چندوجهی ؛ و هوش مصنوعی و حمل‌ونقل هوشمند ، نشان می‌داد که نگاه علمی به راه‌آهن به موضوعات فنی و زیرساختی محدود نشده است .

بهره‌برداری اقتصادی از شبکه ، تأمین مالی ، ارتباطات بین‌المللی ، توسعه ترانزیت ، پیوند ریل با سایر شیوه‌های حمل‌ونقل و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین ، همگی در زمره موضوعاتی قرار گرفته‌اند که آینده این صنعت را شکل می‌دهند . در محور مدیریت بهره‌برداری ، ایمنی و ترانزیت ریل‌پایه ، موضوعاتی مرتبط با عملکرد شبکه ، ارتقای ایمنی و ظرفیت‌های ترانزیتی مورد توجه قرار گرفت .

در محور ناوگان ریلی درون‌شهری و برون‌شهری نیز مسائل مرتبط با ناوگان ، کیفیت خدمات و الزامات توسعه حمل‌ونقل ریلی مسافری و باری بررسی شد . محور خط و سازه‌های ریلی ، به جنبه‌های زیرساختی و فنی شبکه اختصاص داشت و در محور راه‌آهن برقی و پرسرعت ، فناوری‌ها و الزامات توسعه سامانه‌های پیشرفته ریلی مورد توجه قرار گرفت .

در بخش مدیریت ، برنامه‌ریزی ، اقتصاد حمل‌ونقل و دیپلماسی ریلی ، پیوند میان سیاست‌گذاری ، منابع مالی ، اقتصاد شبکه و نقش راه‌آهن در ارتباطات منطقه‌ای اهمیت ویژه‌ای داشت . محور لجستیک و حمل‌ونقل چندوجهی نیز به یکی از مسائل راهبردی حمل‌ونقل کشور ، یعنی اتصال مؤثر ریل به زنجیره تأمین و سایر شیوه‌های جابه‌جایی کالا ، می‌پرداخت . در نهایت ، محور هوش مصنوعی و حمل‌ونقل هوشمند ، افق تازه‌ای از کاربرد فناوری در مدیریت ، کنترل ، بهره‌برداری و افزایش کارایی شبکه ریلی را پیش روی شرکت‌کنندگان قرار داد .

«پنل‌های تخصصی» پیوند دانش ، تجربه و نیازهای صنعت

در کنار ارائه مقالات ، پنل‌های تخصصی همایش از بخش‌های مهم برنامه بودند ؛ نشست‌هایی که امکان طرح مسائل از منظرهای متفاوت و مواجهه مستقیم دیدگاه‌های دانشگاهی و اجرایی را فراهم کردند .

در روز نخست ، پنل «لجستیک ریل‌پایه» با حضور میرزا حسین ، میخائیل گنجاروف ، میروسلاو آنتونوویچ ، هادی‌نژاد ، نوروزی و نظرزاده برگزار شد . حضور صاحب‌نظران ایرانی و خارجی در این نشست ، فرصتی برای بررسی جایگاه راه‌آهن در زنجیره لجستیک ، ظرفیت‌های حمل‌ونقل ترکیبی و ضرورت تقویت پیوند میان شبکه ریلی و مراکز تولید ، مصرف و مبادی تجاری فراهم کرد .

اهمیت این موضوع برای ایران ، با توجه به موقعیت جغرافیایی کشور و ظرفیت‌های بالقوه آن در مسیرهای ترانزیتی منطقه ، دوچندان است . راه‌آهن زمانی می‌تواند سهم مؤثرتری در جابه‌جایی کالا و تجارت منطقه‌ای داشته باشد که علاوه بر توسعه زیرساخت ، از نظام لجستیکی کارآمد، اتصال مناسب به بنادر و پایانه‌ها ، هماهنگی نهادی و خدمات رقابت‌پذیر برخوردار شود .

پنل دیگر روز نخست با عنوان «دیجیتال‌سازی ریلی» و با ارائه دیدگاه‌های شیدایی ، سندیپ راج راجین ، ماریو اسپوستوف و حسن‌زاده برگزار شد . این نشست به یکی از ضرورت‌های تحول در صنعت ریلی پرداخت ؛ ضرورتی که از مدیریت داده و هوشمندسازی فرایندها تا ارتقا کیفیت خدمات ، پایش تجهیزات و افزایش دقت تصمیم‌گیری را در بر می‌گیرد .

بر اساس این گزارش و آنچه در این پنل مطرح شد دیجیتال‌سازی در صنعت ریلی ، مستلزم بازنگری در فرایندهای مدیریتی ، ایجاد زیرساخت داده‌ای ، یکپارچگی سامانه‌ها و تربیت نیروی انسانی متناسب با فناوری‌های نوین است . از این منظر ، مباحث مطرح‌شده در این پنل بی شک می‌تواند زمینه‌ای برای توجه بیشتر به الزامات نهادی و اجرایی تحول دیجیتال در راه‌آهن باشد .

«روز دوم» از قطارهای حومه‌ای تا راهکارهای فناورانه در روز دوم همایش ، پنل «قطارهای حومه‌ای» با حضور نادران ، آمیت کومارجین ، قمری ‌نژاد و ملانژاد برگزار شد . برآیند این پنل ضرورت راه اندازی و تقویت جدی قطارهای حومه‌ای در کشور بخصوص در کلانشهر تهران است که ضمن توسعه خدمات ریلی به مردم و متقاضیان کاهش فشار ترافیک جاده‌ای ، تسهیل رفت‌وآمد روزانه میان شهرهای پیرامونی و مراکز جمعیتی و بهبود دسترسی شهروندان به فرصت‌های شغلی و خدماتی نقش‌آفرین است .

با این حال ، مبرهن است که توسعه قطارهای حومه‌ای به برنامه‌ریزی یکپارچه ، تأمین منابع مالی پایدار ، هماهنگی میان نهادهای مسئول ، زمان‌بندی مناسب حرکت قطارها و اتصال مؤثر ایستگاه‌ها به شبکه حمل‌ونقل شهری نیاز جدی دارد . از همین رو ، پرداختن تخصصی به این حوزه در همایش ، نشان‌دهنده توجه به ابعاد اجتماعی و اقتصادی حمل‌ونقل ریلی در کنار مسائل فنی آن بود .

یکی دیگر از برنامه‌های روز دوم ، پنل «ریورس پیچ» با ارائه باقری ، مدیرکل برنامه‌ریزی راهبردی فناوری راه‌آهن ، با موضوع «حل مشکلات ریلی با استفاده از نرم‌افزارهای نوین» بود . این نشست از منظر ارتباط میان نیازهای واقعی صنعت و ظرفیت شرکت‌های فناور و نرم‌افزاری اهمیت داشت . در چنین رویکردی ، به جای آن‌که فناوری صرفاً از سوی عرضه‌کنندگان معرفی شود ، مسئله و نیاز صنعت در مرکز توجه قرار می‌گیرد و راهکارهای فناورانه برای پاسخ به آن مورد بررسی قرار می‌گیرند . این شیوه می‌تواند به تقویت ارتباط میان راه‌آهن ، دانشگاه‌ها و شرکت‌های دانش‌بنیان کمک کند ؛ به‌ ویژه اگر مسائل مطرح‌ شده در نشست‌ها به پروژه‌های مشخص ، تعریف نیازهای فنی و همکاری‌های اجرایی منتهی شوند . 

«حکمرانی ریلی» ضرورت عبور از تصمیم‌های جزیره‌ای «حکمرانی ریلی»

نشستی که قرار بود به ظاهر فقط به گپ و گفت قبل از مراسم اختتامیه بینجامد . به یکی از نشست‌های مهم این همایش بدل شد ، به مثابه یک پنل تخصصی با حضور مدیران ارشد و چهره‌های باسابقه راه‌آهن ایران برگزار و به موضوعی فراتر از مباحث فنی و عملیاتی از جمله چگونگی اداره ، راهبری و تصمیم‌گیری در نظام حمل‌ونقل ریلی پرداخته شد .

در این نشست ، مهران قربانی ، معاون حمل‌ونقل وزارت راه و شهرسازی ، محسن پورسیدآقایی ، مدیرعامل اسبق راه‌آهن ایران ، نورالله بیرانوند ، معاون تأمین سرمایه و اقتصاد حمل‌ونقل راه‌آهن ایران سبحان نظری ، مدیرعامل مؤسسه صندوق بازنشستگی راه‌آهن و غلامحسین کریمی ، معاون مسافری راه‌آهن ایران ، دیدگاه‌ها و مباحث تخصصی خود را در حوزه حکمرانی و مدیریت حمل‌ونقل ریلی ارائه کردند .

ترکیب حاضران در این نشست ، از منظر تجربه مدیریتی و تنوع مسئولیت‌ها قابل توجه بود ؛ چرا که موضوع حکمرانی ریلی ، هم‌زمان با سیاست‌گذاری کلان حمل‌ونقل ، مدیریت بنگاه راه‌آهن ، اقتصاد و تأمین سرمایه ، منابع و ساختارهای وابسته و نیز اداره خدمات حمل و نقل ریلی ارتباط دارد . حضور مدیران فعلی و پیشین راه‌آهن در کنار نماینده وزارت راه و شهرسازی و مسئولان حوزه اقتصاد و خدمات مسافری راه آهن ایران ، این فرصت را فراهم کرد تا موضوع حکمرانی از زاویه‌های مختلف از جمله نقص جدی دولت‌ها در اجرای صحیح حکمرانی در رابطه با حوزه مدیریت کلان حمل و نقل ریلی مورد بحث قرار گیرد.

آن‌چه از مجموع برنامه‌های دو روز همایش بین المللی حمل و نقل ریلی قابل برداشت بود، گستردگی مسائل پیش‌روی صنعت ریلی و ضرورت نگاه هم‌زمان به ابعاد فنی ، اقتصادی ، مدیریتی و فناورانه آن است . معیار و ارزش واقعی این همایش که جنبه علمی داشت ، میزان اثرگذاری یافته‌های پژوهشی بر تصمیم‌ها و برنامه‌های اجرایی است . اگر نتایج تحقیقات در اختیار مدیران قرار گیرد ، مسائل واقعی صنعت به موضوع پژوهش دانشگاهی تبدیل شود و میان پژوهشگران ، شرکت‌های فناور و مجموعه‌های اجرایی ارتباطی پایدار شکل بگیرد ، این همایش می‌تواند فراتر از یک رویداد به ظاهرعلمی ، به بستری برای حل مسائل جامع صنعت ریلی تبدیل شود .


آن‌چه که واضح و مبرهن است آینده حمل‌ونقل ریلی توسعه خطوط و خرید ناوگان است که باید همزمان با ارتقا کیفیت دانش ، تصمیم‌گیری و حکمرانی آن رقم بخورد و نه تک بُعدی .

نوزدهمین همایش بین‌المللی حمل‌ونقل ریلی ، از منظر تنوع محورهای علمی و حضور مدیران و متخصصان حوزه‌های مختلف، فرصتی برای بازخوانی مسائل و نیازهای راه‌آهن ایران فراهم کرد . اهمیت این رویداد در کنار ارائه مقالات ، در طرح موضوعاتی بود که مستقیماً با آینده صنعت ریلی ارتباط دارند ؛ از اقتصاد و تأمین مالی و حکمرانی گرفته تا دیجیتال‌سازی ، لجستیک ، حمل‌ونقل هوشمند و توسعه خدمات حمل و نقل ریلی .

با این همه ، حلقه تعیین‌کننده پس از پایان همایش آغاز می‌شود : تبدیل دانش تولید شده به تصمیم ، تبدیل ایده به فناوری قابل استفاده و تبدیل پیشنهادهای علمی به برنامه‌ها و پروژه‌های اجرایی . راه‌آهن ایران برای افزایش سهم خود در حمل‌ونقل ملی و منطقه‌ای ، بیش از هر زمان به چنین پیوندی میان دانشگاه، صنعت و نظام تصمیم‌گیری نیاز دارد .

بنابراین ، تداوم برگزاری این همایش زمانی می‌تواند به دستاوردی ماندگار تبدیل شود که نتایج آن در قالب گزارش‌های علمی قابل دسترس ، پیشنهادهای سیاستی ، پروژه‌های پژوهشی مشترک و برنامه‌های اجرایی دنبال شود .  

در همین موضوع بخوانید

دیدگاه‌ها

۰ دیدگاه

اولین دیدگاه را دربارهٔ این خبر بنویسید.

ثبت دیدگاه

ایمیل شما منتشر نمی‌شود. تکمیل موارد ستاره‌دار الزامی است.