عمر مفید جادهها تنها در مرحله پخش آسفالت تعیین نمیشود ؛ بلکه حاصل زنجیرهای از تصمیمات مهندسی ، انتخاب مصالح ، کیفیت تجهیزات ، مهارت نیروی انسانی و شیوه اجرای پروژههاست . در چنین شرایطی ، افزایش دوام زیرساختهای جادهای مستلزم عبور از کنترلهای مقطعی و استقرار نظامی یکپارچه برای تضمین کیفیت در تمامی مراحل طراحی ، اجرا و بهرهبرداری است .
به گزارش پرتال حملونقل ، مجید کیانپور ، مدیرعامل شرکت آزمایشگاه فنی و مکانیک خاک ، در هجدهمین همایش ملی قیر ، آسفالت و ماشینآلات که در مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی برگزار شد ، با تشریح چالشهای صنعت راهسازی کشور ، بر ضرورت گذار از کنترل کیفیت (QC) به نظام فرآیندمحور تضمین کیفیت (QA) تأکید کرد .
کیفیت نامطلوب راهها ؛ مسئلهای فراتر از کمبود اعتبارات
کیانپور با اشاره به آمار ارائهشده درباره وضعیت نامطلوب حدود ۲۵ درصد راههای کشور ، اظهار کرد : تمامی مشکلات شبکه جادهای را نمیتوان به کمبود منابع مالی نسبت داد ؛ بخشی از این وضعیت ناشی از کاستیهای طراحی ، کیفیت اجرا ، طرح اختلاط آسفالت ، فرسودگی ماشینآلات و ضعف مهارت نیروی انسانی است .
وی با اشاره به نشریات فنی ۱۰۱، ۲۳۴، ۲۸ و دستورالعمل ۷۷۳ درباره جرایم ناشی از افت کیفیت ، این پرسش را مطرح کرد که آیا پیمانکار بهتنهایی مسئول تمامی مشکلات کیفی پروژههای راهسازی است ؟
مدیرعامل شرکت آزمایشگاه فنی و مکانیک خاک افزود : کنترل کیفیت ضرورتی اجتنابناپذیر است، اما کافی نیست . باید تمامی فرآیندهای مؤثر بر کیفیت ، از طراحی تا اجرا ، بهرهبرداری و دوره تضمین ، در نظام فنی و اجرایی کشور مورد توجه قرار گیرند .
تضمین پنج تا دهساله کیفیت با مشارکت صنعت بیمه
کیانپور با پیشنهاد بازنگری در نظام فنی و اجرایی کشور ، خواستار بررسی امکان استقرار دورههای پنج تا دهساله تضمین کیفیت پروژههای راهسازی شد .
وی همچنین مشارکت صنعت بیمه در فرآیند تضمین عملکرد زیرساختها را از ظرفیتهایی دانست که میتواند در طراحی نظام جدید مدیریت کیفیت مورد توجه قرار گیرد .
به گفته وی ، استقرار نظام تضمین کیفیت بلندمدت میتواند زمینه افزایش مسئولیتپذیری عوامل اجرایی و توجه بیشتر به دوام و عملکرد روسازی راهها را فراهم کند .
منشأ خرابی آسفالت را باید در طراحی و زیرسازی نیز جستوجو کرد
مدیرعامل شرکت آزمایشگاه فنی و مکانیک خاک با تأکید بر اهمیت مطالعات مهندسی اظهار کرد : بسیاری از خرابیهایی که در سطح آسفالت مشاهده میشوند ، ممکن است ناشی از ضعف طراحی ، زیرسازی ، مطالعات هیدرولوژیکی یا اجرای نامناسب سیستم زهکشی راه باشند .
وی با اشاره به تغییرات محسوس شرایط آبوهوایی در برخی محورهای ارتباطی استانهای اردبیل ، گیلان و لرستان ، بر ضرورت انتخاب قیر و طراحی روسازی متناسب با شرایط اقلیمی بخشهای مختلف مسیر تأکید کرد .
کیانپور همچنین با انتقاد از غلبه نگاه کمّی بر اجرای پروژههای زیرساختی ، خواستار توجه جدیتر به کیفیت در کنار افزایش حجم عملیات راهسازی شد .
ضرورت ایجاد شبکه آزمایشگاههای مرجع صنعت آسفالت
کیانپور دریافت گواهینامه فنی کارخانههای آسفالت را بهتنهایی برای تضمین کیفیت مستمر محصولات کافی ندانست و پیشنهاد ایجاد شبکهای از آزمایشگاههای مرجع با مشارکت تولیدکنندگان و تشکلهای صنفی این صنعت را مطرح کرد .
وی افزود : کیفیت مخلوط آسفالتی باید بهصورت مستمر ، از مرحله تولید در کارخانه تا حمل ، پخش و تراکم در محل پروژه ، مورد ارزیابی قرار گیرد .
به گفته وی ، ایجاد آزمایشگاههای مرجع و نظارت مستمر بر عملکرد آزمایشگاههای کارخانهها میتواند زمینه ارتقای کیفیت محصولات و افزایش رقابت کیفی میان تولیدکنندگان را فراهم کند .
مدیرعامل شرکت آزمایشگاه فنی و مکانیک خاک همچنین بر ضرورت استفاده از نیروهای آموزشدیده و دارای گواهینامه مهارت حرفهای در مراحل مختلف اجرای پروژههای راهسازی تأکید کرد .
پیشنهاد واردات ماشینآلات راهسازی با عمر کارکرد حداکثر پنج سال
کیانپور فرسودگی ماشینآلات را از موانع جدی ارتقا کیفیت روسازی راهها دانست و با اشاره به فعالیت برخی تجهیزات دارای عمر کاری حدود ۴۰ سال ، توانایی این ماشینآلات برای اجرای آسفالت مطابق با استانداردهای روز را مورد پرسش قرار داد .
وی از سازمان برنامه و بودجه ، وزارت صنعت ، معدن و تجارت و کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی خواست شرایط واردات ماشینآلات راهسازی دستدوم با عمر کارکرد حداکثر پنج سال را برای پیمانکاران فراهم کنند .
کیانپور همچنین فاصله میان دانش مهندسی و اجرای عملی فناوریها را از چالشهای صنعت راهسازی کشور عنوان کرد و بر نقش تکنسینهای ماهر در کاهش این فاصله و ضرورت توسعه کاربرد فناوریهای نوین در شبکه راههای کشور تأکید کرد .
بازیافت آسفالت ؛ راهکاری برای حفظ سرمایههای ملی
مدیرعامل شرکت آزمایشگاه فنی و مکانیک خاک با اشاره به وجود حدود ۷۰۰ هزار تن مصالح آسفالتی دپو شده ، خواستار بهرهگیری گستردهتر از فناوریهای بازیافت آسفالت ، بهویژه بازیافت گرم در محل پروژه شد .
وی بر استفاده از ظرفیت شرکتهای دانشبنیان ، تجهیزات پیشرفته و فناوریهای روز جهان برای بازیافت مهندسی آسفالت تأکید کرد و افزود : مصالح حاصل از تراش آسفالت بخشی از سرمایههای ملی هستند و باید با حفظ ویژگیهای فنی و سازهای ، دوباره در پروژههای راهسازی مورد استفاده قرار گیرند .
از نظام مبتنی بر جریمه به نظام تضمین عملکرد
کیانپور در ادامه ، بهرهگیری از الگوهای قراردادی EPC و واگذاری یکپارچه مسئولیت طراحی ، تأمین و اجرا را از راهکارهای قابل بررسی برای تضمین کیفیت پروژههای روسازی دانست .
وی پیشنهاد کرد در چنین الگویی ، مجموعه اجرایی ضمن انتخاب مشاور و آزمایشگاه ، مسئولیت طراحی ، اجرای روسازی و تضمین کیفیت آن را برای دورهای مشخص ، از جمله دو یا سه سال ، بر عهده گیرد و کارفرما از طریق نظارت عالیه ، بر تحقق الزامات فنی نظارت کند .
مدیرعامل شرکت آزمایشگاه فنی و مکانیک خاک افزود : پذیرش مسئولیت تضمین کیفیت ، مجموعه اجرایی را به کنترل مستمر طرح اختلاط، کیفیت قیر ، شرایط اقلیمی ، تجهیزات و تمامی مراحل اجرا سوق میدهد .
وی با اشاره به دغدغه رئیسجمهور درباره پایین بودن عمر مفید راههای ایران در مقایسه با برخی کشورهای منطقه ، تأکید کرد : برای حل این مسئله باید از کنترل کیفیت مقطعی به سمت نظام فرآیندمحور تضمین کیفیت حرکت کنیم .
ارتقا کیفیت راههای کشور تنها با افزایش اعتبارات ، تشدید نظارت یا اعمال جرایم بیشتر بر پیمانکاران محقق نمیشود ؛ بلکه نیازمند اصلاح زنجیرهای است که از طراحی مهندسی آغاز میشود و تا سالهای بهرهبرداری ادامه دارد .
در چنین رویکردی ، معیار واقعی موفقیت صنعت راهسازی نهفقط تعداد کیلومترهای احداث شده ، بلکه تعداد سالهایی است که این راهها با کیفیت مطلوب ، ایمنی مناسب و کمترین هزینه نگهداری در خدمت اقتصاد کشور باقی میمانند .






دیدگاهها
اولین دیدگاه را دربارهٔ این خبر بنویسید.