وزیر راه و شهرسازی در نوزدهمین همایش بین‌المللی حمل‌ونقل ریلی از سرمایه‌گذاری حدود ۴۰ همتی در محور چابهار ـ زاهدان ، برنامه افتتاح این مسیر ، کمبود لکوموتیو و ورود فناوری‌های نوین به صنعت ریلی خبر داد .
جنگ و محدودیت‌های تجاری ، اهمیت شریان‌های حمل‌ونقل را زمانی آشکار می‌کنند که مسیرهای متعارف جابه‌جایی کالا با اختلال روبه‌رو می‌شوند و اقتصاد ناچار است راه‌های جایگزینی برای حفظ جریان تأمین و تجارت پیدا کند . در چنین شرایطی ، راه‌آهن دیگر صرفاً وسیله‌ای برای حمل بار و مسافر نیست ؛ بخشی از زیرساخت تاب‌آوری اقتصادی و پیوندهای منطقه‌ای کشور است . فرزانه صادق ، وزیر راه و شهرسازی ، در نوزدهمین همایش بین‌المللی حمل‌ونقل ریلی ، با تشریح اقدامات دولت برای توسعه کریدورها ، رفع گلوگاه‌های شبکه و تقویت ناوگان ، از تزریق حدود ۴۰ هزار میلیارد تومان به پروژه راه‌آهن چابهار ـ زاهدان و برنامه افتتاح آن در آینده نزدیک خبر داد ؛ پروژه‌ای که اتصال ریلی بندر چابهار را به یکی از محورهای راهبردی سیاست حمل‌ونقل کشور تبدیل کرده است .
به گزارش پرتال حمل‌ونقل ، فرزانه صادق ، وزیر راه و شهرسازی ، در نوزدهمین همایش بین‌المللی حمل‌ونقل ریلی که در دانشگاه علم و صنعت ایران برگزار شد ، با تأکید بر نقش زیرساخت‌های حمل‌ونقل در توسعه اقتصادی ، امنیت زنجیره تأمین و گسترش تجارت منطقه‌ای ، مجموعه‌ای از برنامه‌های وزارت راه و شهرسازی در حوزه توسعه شبکه ریلی ، نوسازی ناوگان ، برقی‌سازی خطوط ، هوشمندسازی و جذب سرمایه‌گذاری بخش خصوصی را تشریح کرد .
وی در آغاز سخنان خود ، ضمن قدردانی از حضور سفرا ، سرمایه‌گذاران ، فعالان بخش خصوصی و جامعه دانشگاهی ، حمل‌ونقل ریلی را یکی از مهم‌ترین زیرساخت‌های توسعه کشور و پشتوانه رونق تولید ، گسترش تجارت و اتصال مناطق مختلف ایران به یکدیگر و به بازارهای جهانی دانست .
وقتی جنگ به شریان‌های ارتباطی رسید
وزیر راه و شهرسازی با اشاره به اهمیت شبکه حمل‌ونقل در شرایط بحرانی تأکید کرد که استمرار جابه‌جایی کالاهای اساسی ، نهاده‌های تولید ، کالاهای راهبردی و مسافران ، برای حفظ جریان زندگی و فعالیت اقتصادی کشور ضروری است .
صادق با اشاره به آسیب‌های واردشده به زیرساخت‌های حمل‌ونقل در جریان جنگ، از جمله هدف قرار گرفتن پل‌ها و مسیرهای ارتباطی ، اظهار کرد که اهمیت این زیرساخت‌ها فراتر از ارتباط میان شهرها و مناطق داخلی کشور است و به حفظ پیوندهای اقتصادی و ترانزیتی ایران با کشورهای همسایه نیز مربوط می‌شود .
وی با اشاره به اظهارات منتسب به نخست‌وزیر اسرائیل درباره تلاش برای قطع ارتباط ایران با کشورهای همسایه ، این موضوع را نشانه اهمیت راهبردی کریدورهای حمل‌ونقل در مناسبات منطقه‌ای دانست .
به گفته وزیر راه و شهرسازی ، شبکه ریلی باید با برخورداری از زیرساخت‌های پایدار ، ناوگان آماده و نیروی انسانی توانمند ، پشتیبان زنجیره تأمین کشور باشد .
وی تأکید کرد که تحقق این هدف نیازمند توجه هم‌زمان به توسعه و نگهداری زیرساخت‌ها ، نوسازی ناوگان ، رفع گلوگاه‌های شبکه و افزایش بهره‌وری در بهره‌برداری است .
کریدورها در آزمون اعتماد صاحبان کالا
صادق در بخش دیگری از سخنان خود ، موقعیت جغرافیایی ایران را فرصتی مهم برای توسعه حمل‌ونقل بین‌المللی دانست ، اما تأکید کرد که این ظرفیت تنها زمانی به درآمد ارزی پایدار و رونق اقتصادی تبدیل می‌شود که کشور بتواند خدمات حمل‌ونقلی رقابت‌پذیر ، منظم و قابل اعتماد ارائه کند .
وی تصریح کرد که صاحبان کالا باید بتوانند درباره زمان ، هزینه و کیفیت حمل از مسیر ایران با اطمینان تصمیم بگیرند .
وزیر راه و شهرسازی با تأکید بر ضرورت تکمیل کریدورهای ریلی ، دیپلماسی فعال حمل‌ونقل ، تسهیل فرایندهای مرزی ، هماهنگی تعرفه‌ها و توسعه خدمات منظم را از الزامات افزایش سهم ایران در ترانزیت منطقه‌ای برشمرد .
به گفته وی ، اتصال مؤثر بنادر ، مراکز تولیدی و پایانه‌های لجستیکی به شبکه ریلی نیز اهمیت ویژه‌ای دارد و شرکت‌های حمل‌ونقل و لجستیک بخش خصوصی ، شرکای اصلی دولت در ایجاد و حفظ مزیت رقابتی کشور محسوب می‌شوند .
این رویکرد نشان می‌دهد که توسعه کریدورها تنها به احداث خطوط جدید محدود نیست و کیفیت خدمات ، قابلیت پیش‌بینی زمان حمل و هماهنگی میان اجزای زنجیره لجستیک ، نقش تعیین‌کننده‌ای در جذب جریان بار بین‌المللی دارند .
چابهار در آستانه اتصال ؛ ۴۰ همت برای تکمیل یک حلقه راهبردی
یکی از مهم‌ترین بخش‌های سخنان وزیر راه و شهرسازی به آخرین وضعیت پروژه راه‌آهن چابهار ـ زاهدان اختصاص داشت .
صادق با اشاره به اینکه در پاییز ۱۴۰۳، بخش زاهدان تا خاش به طول تقریبی ۱۵۰ تا ۱۶۰ کیلومتر پیش‌تر به شبکه متصل شده بود ، اظهار کرد که ادامه مسیر از خاش به سمت چابهار در اولویت جدی دولت چهاردهم قرار گرفت .
وی با قدردانی از اقدامات انجام شده در دولت‌های گذشته ، اتصال ریلی بندر چابهار را پروژه‌ای راهبردی توصیف کرد و گفت که رئیس‌جمهور پیگیری مستمری درباره پیشرفت این محور دارد .
وزیر راه و شهرسازی اعلام کرد که در حدود دو سال گذشته ، نزدیک به ۴۰ هزار میلیارد تومان منابع مالی به پروژه راه‌آهن چابهار ـ زاهدان تزریق شده است .
صادق با اشاره به حمایت‌های ویژه رئیس‌جمهور از این پروژه ابراز امیدواری کرد که مسیر یاد شده ظرف یک تا دو ماه آینده به بهره‌برداری برسد .
وی تأکید کرد که توسعه اتصالات ریلی بنادر از اولویت‌های جدی دولت چهاردهم است و پیگیری پروژه چابهار ـ زاهدان نیز در همین چارچوب انجام می‌شود .
اتصال ریلی چابهار به شبکه سراسری ، در صورت تکمیل و بهره‌برداری مؤثر، می‌تواند ظرفیت تازه‌ای برای جابه‌جایی کالا میان سواحل جنوبی، مراکز تولید و مسیرهای ترانزیتی کشور فراهم کند .
از محاصره جنوب تا گشایش مسیرهای شمالی
وزیر راه و شهرسازی در ادامه به محدودیت‌های ایجاد شده در بنادر جنوبی کشور در شرایط جنگی اشاره کرد و گفت که این وضعیت ، ضرورت استفاده از ظرفیت بنادر شمالی و مسیرهای جایگزین تأمین کالا را افزایش داد .
صادق با اشاره به انتقال بخشی از جریان واردات به بنادر شمالی ، بر اهمیت توسعه شبکه‌های پشتیبان و افزایش انعطاف‌پذیری نظام حمل‌ونقل کشور تأکید کرد .
وی همچنین به اقدامات انجام شده برای افزایش بهره‌برداری و رونق فعالیت‌های اقتصادی در مرکز لجستیک آپرین اشاره کرد و آن را بخشی از تلاش‌ها برای ارتقا کارایی شبکه حمل‌ونقل و لجستیک کشور دانست .
این بخش از سخنان وزیر راه و شهرسازی نشان می‌دهد که تنوع‌بخشی به مسیرهای ورود و خروج کالا و استفاده از ظرفیت مراکز لجستیکی ، در شرایط اختلال در مسیرهای اصلی ، اهمیتی فراتر از توسعه متعارف زیرساخت‌ها پیدا می‌کند .
ریل‌های بیشتر ، بدون قطارهای آماده کافی نیست
صادق با تأکید بر ضرورت افزایش بهره‌وری و سهم حمل‌ونقل ریلی در جابه‌جایی بار و مسافر تصریح کرد که تحقق این هدف صرفاً با توسعه طول خطوط راه‌آهن امکان‌پذیر نیست .
وی تناسب میان ظرفیت زیرساخت ، ناوگان و کیفیت خدمات را از الزامات افزایش کارایی شبکه ریلی دانست و بر ضرورت سرمایه‌گذاری هدفمند در بخش‌هایی تأکید کرد که بیشترین تأثیر را بر ظرفیت حمل دارند .
وزیر راه و شهرسازی توضیح داد که توسعه زیرساخت‌ها باید با شناسایی گلوگاه‌های اصلی شبکه ، مراکز عمده تولید بار و مسیرهای پرتردد همراه باشد .
به گفته وی ، دوخطه و چهارخطه کردن برخی محورها و رفع محدودیت‌های ظرفیت، از جمله اقداماتی است که می‌تواند بهره‌وری شبکه را افزایش دهد .
این رویکرد به معنای حرکت از توسعه صرفاً کمی خطوط به سمت افزایش ظرفیت عملیاتی و بهره‌برداری مؤثرتر از زیرساخت‌های موجود است .
لکوموتیو ؛ گره پنهان در حرکت قطارها
وزیر راه و شهرسازی کمبود نیروی کشش و پایین بودن قابلیت دسترسی بخشی از ناوگان دیزلی را از چالش‌های مهم صنعت ریلی کشور عنوان کرد .
صادق تأکید کرد که این محدودیت‌ها به‌طور مستقیم بر ظرفیت حمل بار و مسافر و کیفیت خدمات راه‌آهن تأثیر می‌گذارند .
وی گفت که طی دو سال گذشته ، تأمین لکوموتیو و افزایش آماده‌به‌کاری ناوگان از محورهای اصلی پیگیری رئیس‌جمهور ، وزارت راه و شهرسازی و شرکت راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران بوده است .
به گفته وزیر راه و شهرسازی ، با تأمین منابع مالی و حمایت از سرمایه‌گذاران بخش خصوصی ، تعداد لکوموتیوهای در خدمت و میزان آماده‌به‌کاری آن‌ها تا حدودی بهبود یافته است .
با این حال ، صادق تصریح کرد که اقدامات انجام شده کافی نیست و برنامه‌های مربوط به تأمین و بازسازی ناوگان کشش همچنان با جدیت دنبال می‌شود .
قطارهای برقی در مسیر عبور از ناترازی انرژی
صادق در بخش دیگری از سخنان خود ، برقی‌سازی خطوط ریلی را یکی از سیاست‌های مهم وزارت راه و شهرسازی معرفی کرد .
وی تأکید کرد که این برنامه با اولویت محورهای پرتردد و راهبردی دنبال می‌شود و موفقیت آن نیازمند هماهنگی میان توسعه خطوط ، تأمین ناوگان ، زیرساخت انرژی و سامانه‌های بهره‌برداری است .
وزیر راه و شهرسازی همکاری بخش‌های حمل‌ونقل و انرژی را در اجرای این سیاست تعیین‌کننده دانست .
وی همچنین به ظرفیت استفاده از ذخیره‌سازهای انرژی ، سامانه‌های نوین تأمین توان و انرژی‌های تجدیدپذیر اشاره کرد و گفت که بهره‌گیری از این فناوری‌ها باید بر اساس ارزیابی دقیق فنی و اقتصادی انجام شود .
در همین چارچوب ، توسعه فناوری‌های جدید تأمین انرژی می‌تواند بخشی از برنامه افزایش بهره‌وری و کاهش وابستگی عملیاتی صنعت ریلی به سوخت‌های متعارف باشد .
از لکوموتیوهای باتری‌محور تا نیروگاه‌های خورشیدی
وزیر راه و شهرسازی با اشاره به تفاهم‌نامه‌های مطرح‌شده در همایش ، از برنامه‌هایی برای تأمین لکوموتیوهای تمام باتری ، بازسازی ناوگان موجود با سامانه‌های هیبریدی باتری‌محور و احداث نیروگاه‌های خورشیدی در پهنه‌های ریلی خبر داد .
صادق این اقدامات را گامی در جهت پیوند سرمایه‌گذاری و فناوری برای پاسخ به نیازهای صنعت ریلی دانست .
وی از همکاری وزارت نیرو ، معاونت علمی ، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری ، سرمایه‌گذاران ، شرکت‌های فناور و مجموعه راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران در شکل‌گیری این تفاهم‌نامه‌ها قدردانی کرد .
به گفته وزیر راه و شهرسازی ، این همکاری‌ها نشان می‌دهد که با هم‌افزایی دستگاه‌های اجرایی ، دانشگاه‌ها و بخش خصوصی می‌توان برای مسائل پیچیده صنعت ریلی راهکارهای اجرایی طراحی کرد .
با این حال ، تبدیل تفاهم‌نامه‌های فناورانه به نتایج عملیاتی ، نیازمند تکمیل فرایندهای تأمین مالی ، ارزیابی فنی ، اجرای پروژه‌ها و سنجش عملکرد آن‌ها در شرایط واقعی بهره‌برداری خواهد بود .
هوش مصنوعی پشت فرمان مدیریت شبکه
صادق با تأکید بر ضرورت بهره‌گیری جدی از فناوری‌های نوین در صنعت ریلی اظهار کرد که دیجیتال‌سازی و هوش مصنوعی می‌توانند در مدیریت ظرفیت شبکه ، پیش‌بینی خرابی تجهیزات ، برنامه‌ریزی تعمیرات ، افزایش ایمنی و بهبود کیفیت خدمات نقش مؤثری ایفا کنند .
وی همچنین فناوری زنجیره بلوکی را از ابزارهای بالقوه برای افزایش شفافیت و رهگیری اسناد و مبادلات در کاربردهای مناسب دانست .
وزیر راه و شهرسازی تأکید کرد که معیار استفاده از فناوری باید حل مسائل واقعی صنعت ریلی و دستیابی به بهبود قابل سنجش در عملکرد باشد .
بر این اساس ، هوشمندسازی زمانی می‌تواند به افزایش بهره‌وری شبکه منجر شود که دستاوردهای آن در کاهش توقف‌ها ، افزایش قابلیت اطمینان ناوگان ، بهبود برنامه‌ریزی حرکت قطارها و ارتقا کیفیت خدمات نمایان شود .
آشتی با بخش خصوصی ؛ از تفاهم تا سرمایه‌گذاری واقعی
وزیر راه و شهرسازی در بخش دیگری از سخنان خود ، به گسترش همکاری با سرمایه‌گذاران بخش خصوصی اشاره کرد و از تعبیر «آشتی با بخش خصوصی» به‌عنوان رویکردی معنادار یاد کرد .
صادق تأکید کرد که این رویکرد باید از سطح توافق‌های اولیه فراتر برود و به اقدامات اجرایی در حوزه توسعه زیرساخت‌ها و تأمین ناوگان منجر شود .
وی توضیح داد که تفاهم‌نامه‌ها و توافق‌های وزارت راه و شهرسازی با بخش خصوصی ، علاوه بر تأمین و تجهیز ناوگان ، رفع گلوگاه‌های شبکه ، توسعه خطوط دوم و چهارم در محورهای مورد نیاز و ایجاد مراکز لجستیکی و پایانه‌های مرزی را نیز شامل می‌شود .
به گفته وی ، در حوزه توسعه مراکز لجستیکی و پایانه‌های مرزی ، توافق‌هایی با دو کشور همسایه نیز انجام شده است .
وزیر راه و شهرسازی تأکید کرد که توسعه حمل‌ونقل ریلی بدون مشارکت فعال بخش خصوصی و بهره‌گیری از ظرفیت‌های مالی و تخصصی سرمایه‌گذاران امکان‌پذیر نیست .
وی حمایت از سرمایه‌گذاران و تقویت اعتماد آنان را از مسئولیت‌های وزارت راه و شهرسازی دانست .
دانشگاه و صنعت ؛ دو ریل یک مسیر مشترک
صادق در بخش پایانی سخنان خود ، بر اهمیت ارتباط دانشگاه‌ها ، مراکز علمی ، شرکت‌های فناور و مجموعه‌های اجرایی صنعت ریلی تأکید کرد .
وی از برگزاری نوزدهمین همایش بین‌المللی حمل‌ونقل ریلی در دانشگاه علم و صنعت ایران استقبال کرد و خواستار تقویت همکاری دانشگاه و صنعت بر اساس نیازها و مسائل واقعی شبکه راه‌آهن شد .
وزیر راه و شهرسازی با اشاره به ظرفیت متخصصان ، کارکنان با تجربه ، دانشگاهیان ، تولیدکنندگان داخلی و سرمایه‌گذاران تأکید کرد که مجموعه این توانمندی‌ها باید به خدمات ایمن‌تر ، قطارهای منظم‌تر ، ظرفیت حمل بیشتر ، بهره‌وری بالاتر و فرصت‌های اقتصادی گسترده‌تر تبدیل شود .
وی ابراز امیدواری کرد که این همایش زمینه‌ساز همکاری‌های ماندگار و اقدامات مؤثر برای توسعه صنعت ریلی و ارتقا خدمات‌رسانی به مردم و اقتصاد کشور باشد .
از عبور از بحران تا ساختن مسیرهای پایدار
آنچه از سخنان وزیر راه و شهرسازی در نوزدهمین همایش بین‌المللی حمل‌ونقل ریلی بر می‌آید ، ترسیم دو مأموریت هم‌زمان برای شبکه راه‌آهن کشور است ؛ نخست حفظ جریان حمل‌ونقل و زنجیره تأمین در شرایط بحران و دوم ایجاد ظرفیت‌های جدید برای توسعه تجارت ، افزایش بهره‌وری و تقویت جایگاه ترانزیتی ایران .
تزریق حدود ۴۰ هزار میلیارد تومان به پروژه چابهار ـ زاهدان ، پیگیری رفع گلوگاه‌های شبکه ، تلاش برای افزایش آماده‌به‌کاری لکوموتیوها و ورود فناوری‌های باتری‌محور و هوشمند به صنعت ریلی ، بخش‌هایی از اقداماتی هستند که وزیر راه و شهرسازی برای تحقق این اهداف تشریح کرد .
با این حال ، فاصله میان برنامه‌های اعلام شده و دستیابی به شبکه‌ای رقابت‌پذیر، به میزان تحقق سرمایه‌گذاری‌ها ، تکمیل پروژه‌ها ، افزایش ظرفیت عملیاتی و بهبود واقعی کیفیت خدمات وابسته خواهد بود .
تجربه محدودیت مسیرهای جنوبی و ضرورت استفاده از ظرفیت بنادر شمالی نیز نشان می‌دهد که تاب‌آوری نظام حمل‌ونقل ، تنها به برخورداری از مسیرهای متعدد وابسته نیست ؛ بلکه به قابلیت بهره‌برداری مؤثر ، اتصال شبکه‌ها و امکان تغییر سریع مسیر جریان کالا در شرایط اضطراری نیاز دارد .
اگر بحران ، اهمیت شریان‌های حمل‌ونقل را آشکار کرده است ، آینده صنعت ریلی به توانایی تبدیل این تجربه به زیرساخت‌های پایدار ، ناوگان آماده و کریدورهای قابل اعتماد بستگی دارد ؛ مسیری که در آن ، راه‌آهن باید از نقش پشتیبان اقتصاد در روزهای دشوار ، به یکی از پیشران‌های تجارت و توسعه کشور تبدیل شود .
دیدگاه‌ها
اولین دیدگاه را دربارهٔ این خبر بنویسید.