طرح ریزی لجستیک ملی – بندری

در آخرین شماره نشریه دریا و بندر به نقل از صاحب نظران حوزه مدیریت حمل و نقل، مطالبی ارایه گردیده است که بسیار مهم بوده و نیازمند بررسی و تحلیل موشکافانه تری دارد.

مدیریت محترم سازمان بنادر و دریانوردی جناب آقای مهندس سعیدنژاد گفته اند که " شریک های تجارتی خارجی شرکت های ایرانی، از شرکت های معتبر و زنجیره ای تاثیر گذار بر افزایش سهم ایران در بازارهای جهانی انتخاب خواهند شد". از سوی دیگر جناب جرسی کلوینیسکی، دبیر کمیته حمل و نقل زمینی اروپا و کمیسیون اقتصادی سازمان ملل گفته اند که "اگر ایران لهستان را به عنوان نقطه اتصال به اروپا انتخاب کند و حمل و نقل چند وجهی در ایران شکل بگیرد، تغییرات اساسی در اقتصاد ایران ایجاد خواهد شد و نتیجه و بازتاب مثبت آن به زندگی مردم (ایران) باز خواهد گشت". از سوی دیگر جناب جهانگیری معاون اول رییس جمهوری فرموده اند که "از اولویت های دولت یازدهم عمرانی و آبادانی سواحل مکران است. در این سواحل باید سرمایه گذاری های مهمی انجام شود، انتظار داریم کشورهایی که تمایل دارند و این علاقه مندی ها را در ملاقات های سیاسی اظهار کرده اند، برای سرمایه گذاری بندر جاسک و چابهار ورود کنند.

دیدگاه فراگیر و لجستیکی
با دقت روی سه نظر منتشر شده، جناب سعیدنژاد اشاره درستی به همراهی با زنجیره تاثیر گذار بر افزایش سهم ایران در بازار های جهانی داشته است. از سوی دیگر جناب دبیر جرسی کلوینیسکی هم یکی از فرصت های مهم و قابل توجه ایران را در اروپا و آدرس این زنجیره را اعلام می کند، و بلافاصله جناب جهانگیری به استراتژی همراهی کشورهایی که در ملاقات های سیاسی نسبت به مشارکت در طرح های توسعه ی سواحل ایران تمایل دارند، اشاره نمود.

ابتدا دیدگاه جناب سعیدنژاد است که جامع و فراگیر است. دوم اشاره لزوم توجه به حمل چند وجهی است که جناب دبیر اعلام کردند و بعد از نظر جناب جهانگیری و توسعه و مشارکت سواحل است. به نظر می رسد حداقل در خصوص توسعه سهم ایران از طریق اروپا نیازبه توسعه ی زنجیره لجستیک می باشد نه فقط نگاه بندری.

ضرورت دیدگاهی همه سونگر و لجستیک محور باید مدنظر باشد. لذا توسعه سهم ایران از بازارهای جهانی، نیازمند دیدگاهی جهانی است و هرگونه توسعه و نسخه پیچی برای آینده ی بنادر نمی تواند بدون توجه به این واقعیت باشد. این مطلب در خصوص برنامه ریزی و تبیین استراتژی بنگاه های اقتصادی نیز قابل تصور و استدلال است. از سوی دیگر نحوه وارد شدن و افزایش سهم ایران از اقتصاد جهانی حمل و نقل نیز اهمیت فراوان دارد.

طرح ریزی استراتژی های توسعه لجستیک ملی
در طرح ریزی استراتژی جذب سهم جریان جهانی حمل و نقل (ترانزیت ، ترانشیپ و…) می توان سه نوع استراتژی را مدنظر قرار داد. همراهی، مقابله و راهبری. در همراهی مبتنی بر مشارکت و همکاری است. با تکیه بر مزیت های نسبی و ویژگی های منحصر به فرد، موقعیت و جایگاه بی بدیل کشور، با رقیبان و حلقه های جریان جهانی کالا وارد تعامل شده و با مذاکره و توافقات خوب، زنجیره جهانی کالا که در آن سهم و نقش کشور لحاظ گردیده، ایجاد و تثبیت می شود. در این خصوص لازم است از طریق طرح ریزی یک بازار برد – برد سعی در تاثیر بر جریان جهانی کالا نموده و سهم کشور را افزایش داد. در استراتژی مقابله ولی سعی در رقابت با رقیب نموده و از طریق بالابردن توان عملیاتی و جاذبه های مختلف همچون قیمت و کیفیت خدمات، سهم رقیب به سمت کشور جذب می شود. بنوعی طرحریزی در اینجا برد – باخت است.

در راهبری با توجه به اینکه موقعیت و توان کشور بر همگان روشن گردید و مشخص شد به گونه ای که می تواند بازار و رقبا را تحت تاثیر قرار دهد، اقدام به دیکته کردن سیاست و برنامه ی کشور روی بازار می گردد. قطعا انتخاب هر یک از موارد یادشده می تواند نتایج و تبعات فراوانی داشته باشد و پیش بینی نحوه عملکرد را برای وارد شدن یا توسعه بازار را تحت تاثیر قرار دهد.

اقداماتی که لازم است از سوی سازمان بنادر و دریانوردی انجام شود
نگاهی فرابخشی و جهانی: در این خصوص سازمان بنادر می تواند با شناخت خوبی که از عملیات بندرداری، لجستیک و جریان کالا دارد، نقش بسیار موثری داشته باشد. برای این منظور لازم است این سازمان از نگاه بخشی فاصله بگیرد. به مفهوم دیگر سازمان نباید خود را در چارچوب بندر محصور کند و حتما و قطعا لازم است در کلیه برنامه ها و اقداماتش در خصوص جذب و سرمایه گذاری، طرح ریزی و عملیات، نگاهی فراگیر و لجستیکی داشته باشد.

توسعه زبان مشترک: با توجه به وجود تجربه و دانش لجستیکی در حوزه عملیات کانتینری و همچنین شرایط و موقعیت خاص بنادر در تعامل با اقتصاد و تجارت جهانی، لازم است سازمان نقش بسیار موثری را در طرح ریزی و اجرای لجستیک ملی ایفا نماید. برای این منظور بعنوان اولین و مهمترین اقدام لازم است جهت توسعه زبان مشترک و مدیریت دانش بنیان اقدام نماید.

طرح ریزی استراتژی توسعه: سازمان هر چه زودتر باید استراتژی توسعه بنادر را با توجه به ملاحظات و پیش فرض های لجستیک ملی، طرح ریزی نماید .

بازنگری فراگیر: با توجه به لزوم پیکربندی ساختارها ، عملیات و فرآیند های بنادر با توجه به استراتژی تعیین شده، لازم است اقدام به مهندسی مجدد آنها نمود.

شناخت جریانات لجستیکی: شناخت جریان های جهانی لجستیکی و نحوه عملکرد آنها می تواند بسیار مهم باشد.

تمرکز بر ایفای نقش در توسعه ی زنجیره لجستیک ملی: سازمان بنادر جهت افزایش سهم در اقتصاد حمل و نقل بین المللی مطابق با برنامه ها و سیاست های بالادست، لازم است به همکاری و همراهی با سرمایه گذاران خارجی پرداخته و سرمایه گذاری های مشترک انجام بدهد. به همین لحاظ لازم است سازمان توجه و توان خود را روی بنادر مستعد و مهم کشور که استعداد جهانی شدن هستند، متمرکز نموده و سایر بنادر را به بخش خصوصی واگذارد .

نویسنده مقاله :بهروز فتحی

گرد آورنده : علی

منبع: پرتال جامع اطلاعات تخصصی صنعت حمل ونقل :: www.iranway.com :: به نقل از تین