سامانه ارتباطات هوشمند خودرویی

از چند دهه پیش تاکنون ، دورانی را در حال تجربه هستیم که در آن فناوری های موجود در تعامل با یکدیگر موجب ابداع فناوری های نوینی شده اند و بر مبنای این فناوری ها نیز ، محصولات گذشته جای خود را به محصولاتی با قابلیت های جدید داده اند. در طی این مدت فناوری های متأثر از علوم مهندسی برق ، الکترونیک ، مخابرات و رایانه ، مانند فناوری اطلاعات و ارتباطات و یا فناوری ردیابی رادیویی بیش از سایر فناوری ها به رشد و توسعه محصولات جدید انجامیده اند و خدمات فراگیرتری را به بازارهای مصرف ارائه کرده اند. در بین صنایعی که ظرف دو دهه گذشته تحت تأثیر این مجموعه از فناوری ها قرار گرفته اند، صنعت حمل و نقل شاخه خودروسازی ، بویژه بخش الکترونیک خودروها از ظرفیت قابل توجهی برای تحول و توسعه برخوردار بوده است. ظرف چند سال گذشته با توجه به توسعه فناوری های نوین اطلاعاتی و ارتباطی ، کاربردهای متنوعی در افق دید طراحان خودرو و همچنین دست اندرکاران صنعت حمل ونقل قرار گرفته است که می تواند نگاه موجود به خودرو را در دو دهه آینده کاملا دگرگون نماید. این نگاه به مدد فناوری هایی مانند DSRC و یا CVT تصویری متفاوت از یک خودرو به دست میدهد و آن را به یک عامل ارتباطی قابل اتکا در حمل و نقل شهری و جاده ای تبدیل می کند.

فناوری DSRC با ایجاد بستر ارتباطی میان اجزاء الکترونیکی خودروها و تجهیزات ارتباطی نصب شده در کنار جاده ها ، امکان تبادل داده میان خودروها بایکدیگر و همچنین خودروها با تجهیزات نصب شده در امتداد مسیرهای عبوری را فراهم می کند. تجهیزات کنار جاده ها نیز علاوه بر امکان ارتباط و تبادل داده با یکدیگر ، در نهایت به یک سـامانه مرکـزی مرتبـط می باشند.

تاکنون فناوری های مختلفی برای تأمین بستر ارتباطی مورد نیاز سامانه های هوشمند حمل ونقل پیشنهاد و یا ارائه شده اند که می توانند کاربردهای مختلفی را به اجرا گذارند ، اما دامنه کاربرد هیچکدام به وسعت DSRC نبوده است. مجموعه کاربردهای پیش بینی شده در فناوری DSRC چنان قابلیت-هائی را برای مدیریت داده های خودرویی و سامانه های حمل ونقل جاده ای نوید می دهد که از آن به عنوان تحولی بزرگ در حوزه ITS‌نام برده می شود.

با توجه به پیچیدگی های موجود در بکارگیری فناوری DSRC و همچنین دشواری توسعه دامنه استفاده از آن به دلیل ضرورت تعامل با دیگر فناوری های مرتبط ، در حال حاضر تنها کاربردهای ابتدایی این فناوری در برخی از کشورها به اجرا گذاشته شده است. این کاربردها بیشتر شامل ردیابی خودرو و پرداخت الکترونیکی عوارض می باشد که با خرید و نصب تجهیزات مربوط در داخل خودرو صورت می گیرد. تحقق کاربردهای بیشتر این فناوری نیاز به یک بستر مناسب ارتباطی و همچنین استانداردسازی در لایه های مختلف، از لایه فیزیکی تا کاربرد در سطح جهان دارد. با توجه به این مهم، سازمان ها و ارگان های صنعت حمل ونقل و خودروسازان بزرگ دنیا مانند دایملرکرایسلر ، تویوتا ، نیسان ، ب ام و ، فورد و جنرال موتورز تلاش دارند در یک برنامه مشترک و زمان بندی شده ، و با بکارگیری فناوری مزبور ، محصولات خود را در سال های آتی به گونه ای طراحی و تولید نمایند که بتوانند نیازهای مدیریت حمل ونقل در معابر شهری و جاده ای را به نحو کارآتری پاسخ دهند. در این راستا هم اینک ، وزارت حمل ونقل امریکا پروژه IntelliDrive را در دست اجرا دارد که مرحله پایلوت اصلی آن در بهار سال 2012 انجام خواهد شد. این پروژه با کاربرد فناوری DSRC ، و ایده تبادل داده بین خودروها به کمک تجهیزات مبتنی بر این فناوری ، تلاش دارد به یک بستر ارتباطی برای کنترل و مدیریت تردد خودروها در معابر شهری و مسیرهای برون شهری دست یابد.

منبع: گروه پژوهشی فناوری اطلاعات جهاد دانشگاهی شریف