پلتفرم‌ها در مسیرند ، قانون در ایستگاه ؛ گره‌های حمل و نقل هوشمند
پلتفرم‌های حمل‌ونقل با تکیه بر داده و فناوری ، سفرهای شهری و بخشی از خدمات روزمره را متحول کرده‌اند ؛ اما قواعدی که همچنان بر مالکیت ناوگان و الگوهای سنتی حمل‌ونقل تکیه دارند ، با ماهیت این کسب‌وکارها همخوان نیستند .
مدیرعامل تپسی با اشاره به تعدد نهادهای تصمیم‌گیر ، ابهام در مسئولیت پلتفرم‌ها و اختلال‌های زیرساختی ، اصلاح این نگاه و تدوین چارچوبی متناسب با اقتصاد پلتفرمی را از ضرورت‌های توسعه حمل‌ونقل هوشمند دانست .
به گزارش پرتال حمل و نقل ، مصطفی حسینی ، مدیرعامل تپسی ، در نخستین جلسه کارگروه حمل‌ونقل هوشمند کمیته عمران و حمل‌ونقل کمیسیون امور زیربنایی مجمع تشخیص مصلحت نظام ، گفت : تاکسی‌های اینترنتی با استفاده از داده به مسئله بهره‌وری در حمل‌ونقل شهری پاسخ داده‌اند ؛ مسئله‌ای که به گفته او ، باید محور اصلی توسعه حمل‌ونقل هوشمند باشد .
وقتی قانون هنوز ناوگان را می‌بیند
حسینی یکی از چالش‌های پلتفرم‌ها را تداوم نگاه سنتی به حمل‌ونقل دانست؛ نگاهی که مسئولیت‌ها و الزامات را بر پایه مالکیت و مدیریت ناوگان تعریف می‌کند .
او توضیح داد : پلتفرم‌هایی مانند تپسی مالک خودروهای فعال در شبکه خود نیستند و نقش آن‌ها به پیوند میان عرضه‌کننده و متقاضی خدمت مربوط می‌شود .
به گفته مدیرعامل تپسی ، برای استفاده از ظرفیت پلتفرم‌های داده‌محور باید میان نقش پلتفرم و نقش مالک یا بهره‌بردار ناوگان تمایز قائل شد و مسئولیت هر طرف را متناسب با کارکردش تعریف کرد .
او تأکید کرد : الزاماتی که برای ناوگان اختصاصی وضع شده‌اند ، لزوماً با مدل فعالیت یک پلتفرم همخوانی ندارند .
قانون‌گذاری میان چند مرجع
حسینی تعدد نهادهای تصمیم‌گیر و نبود نگاه مسئله‌محور را از دیگر دشواری‌های این حوزه برشمرد .
او به پیشنهاد انتقال مرجع صدور مجوز تاکسی‌های اینترنتی از اتحادیه کسب‌وکارهای مجازی به وزارت کشور اشاره کرد و گفت : پیش از تغییر مرجع مجوزدهی باید روشن باشد که این جابه‌جایی قرار است کدام مسئله را حل کند .
او همچنین از رفت‌وآمدهای متعدد برای پیگیری این موضوع در مجلس سخن گفت و تأکید کرد : تغییر نهادی ، بدون تعریف دقیق مسئله و پیامدهای آن ، می‌تواند فعالیت پلتفرم‌ها را با محدودیت روبه‌رو کند .
حسینی دستورالعملی را که در سال ۱۳۹۸ برای نظارت بر فعالیت تاکسی‌های اینترنتی تدوین شد ، تجربه‌ای مؤثر در سامان‌دهی این کسب‌وکارها دانست و گفت شکل‌گیری چارچوب روشن ، به فعالیت ساختارمندتر آن‌ها کمک کرده است .
قواعد دیروز برای اقتصاد امروز
مدیرعامل تپسی با اشاره به درخواست‌هایی برای بیمه‌کردن رانندگان گفت : بررسی این موضوع باید با شناخت ماهیت فعالیت پلتفرمی و رابطه میان پلتفرم، راننده و مسافر انجام شود .
او قانون تأمین اجتماعی مصوب سال ۱۳۵۱ را نمونه‌ای از مقرراتی دانست که به گفته وی ، برای مواجهه با شکل‌های تازه کسب‌وکار نیازمند بازنگری متناسب است .
از نگاه حسینی ، تعمیم قواعد قدیمی به کسب‌وکارهای دیجیتال ، بدون توجه به تفاوت نقش‌ها و شیوه فعالیت ، می‌تواند هزینه‌ها و پیامدهایی ایجاد کند که با هدف قانون‌گذاری همخوان نباشد .
اختلالی که به سفر می‌رسد
حسینی چالش‌های اینترنت ، GPS و زیرساخت‌های مکان‌یابی را نیز از عواملی دانست که مستقیماً بر کیفیت خدمات پلتفرم‌ها اثر می‌گذارند . اختلال در ارتباط یا کاهش دقت موقعیت‌یابی می‌تواند تخصیص سفر ، کیفیت خدمت و درآمد رانندگان را تحت تأثیر قرار دهد .
او گفت : تپسی در زمینه نقشه ، مکان‌یابی و مسیریابی سرمایه‌گذاری کرده و زیرساخت‌های داخلی این حوزه را توسعه داده است .
حسینی در عین حال تأکید کرد تصمیم‌های مرتبط با زیرساخت و فناوری باید با در نظر گرفتن پیامدهای آن برای تداوم فعالیت کسب‌وکارهای دیجیتال اتخاذ شود .
داده ؛ حلقه گمشده بهره‌وری بار
مدیرعامل تپسی نبود اطلاعات و شبکه یکپارچه را از عوامل کاهش بهره‌وری در حمل‌ونقل بار دانست .
او با اشاره به آمار سال ۱۴۰۳ گفت متوسط پیمایش ناوگان با بار ، بر اساس گزارشی که به آن استناد کرد ، حدود ۴۰ هزار کیلومتر در سال بوده است ؛ رقمی که به گفته او ، از ظرفیت استفاده‌نشده در این بخش حکایت دارد .
حسینی توضیح داد تمرکز اصلی تپسی بر حمل‌ونقل شهری و جابه‌جایی‌های درون‌شهری است و این مجموعه در حمل‌ونقل برون‌شهری فعالیت گسترده‌ای ندارد .
با این حال ، به گفته او ، اتصال بهتر عرضه و تقاضا از طریق داده می‌تواند به استفاده مؤثرتر از ظرفیت ناوگان و کاهش پیمایش‌های کم‌ثمر کمک کند .
هوش مصنوعی برای تطبیق بهتر
حسینی استفاده از هوش مصنوعی و ابزارهای داده‌محور را بخشی از برنامه تپسی برای افزایش بهره‌وری خدمات دانست .
او از کاربرد این ابزارها در پیش‌بینی عرضه و تقاضا ، تخصیص سفر ، مکان‌یابی و بهبود تطبیق میان راننده و مسافر سخن گفت .
به گفته مدیرعامل تپسی ، استفاده از عامل‌های هوش مصنوعی با کاهش ۱۵ درصدی هزینه مشوق‌ها ، به‌کارگیری شبکه‌های عصبی گرافی با افزایش ۸ درصدی موفقیت تطبیق و ابزارهای تماس هوشمند با کاهش ۲۵ درصدی زمان مکالمه همراه بوده است . او همچنین دقت مکان‌یابی داخلی را سه برابر بیشتر اعلام کرد .
پلتفرمی فراتر از درخواست خودرو
حسینی گفت : تپسی از یک سرویس درخواست خودرو فراتر رفته و به مجموعه‌ای از خدمات تبدیل شده که بخشی از آن‌ها به لجستیک وابسته‌اند ؛ از ارسال بسته و درخواست خودرو تا خرید و سفارش کالا و برخی خدمات زندگی .
او شمار کاربران اکوسیستم تپسی را بیش از ۴۰ میلیون نفر و تعداد رانندگان آن را بیش از سه میلیون نفر اعلام کرد .
به گفته وی ، خدمات این مجموعه در بیش از ۲۸۰ شهر ارائه می‌شود و سرویس تاکسی اینترنتی آن نیز در بیش از ۵۰ شهر فعال است .
حسینی همچنین تعداد مسافران ثبت‌نام‌شده در این سرویس را بیش از ۳۰ میلیون نفر عنوان کرد .
مدیرعامل تپسی شفاف‌تر شدن قیمت سفر ، کاهش چانه‌زنی و ایجاد امکان کسب درآمد بدون سرمایه‌گذاری اولیه برای مالکیت خودرو را از آثار فعالیت پلتفرم‌های حمل‌ونقل دانست . این خدمات برای گروه‌هایی مانند دانشجویان نیز امکان فعالیت منعطف‌تری فراهم کرده است .
به گفته حسینی ، کاهش سفرهای تک‌سرنشین و استفاده بهتر از ظرفیت خودروها می‌تواند به کاهش پیمایش غیرضروری، مصرف انرژی ، آلودگی و فشار بر معابر کمک کند .
او تأکید کرد : بهره‌گیری از این ظرفیت‌ها به شناخت دقیق‌تر اقتصاد پلتفرمی و تدوین قواعدی نیاز دارد که نقش پلتفرم ، راننده و دیگر بازیگران حمل‌ونقل را به‌روشنی مشخص کند .
