لجستیک بدون داده ، تنوع و شفافیت تابآور نمیشود ؛ تابآوری ملی هم ممکن نیست
به گزارش پرتال حمل و نقل ، غلامرضا عینی ، کارشناس حوزه لجستیک ، در همایش «تابآوری لجستیک» در اتاق بازرگانی ایران با تأکید بر ضرورت بازنگری در ساختارهای لجستیکی کشور گفت : تابآوری زنجیره تأمین صرفاً مدیریت بحران نیست ، بلکه توان پیشبینی ، انعطافپذیری و یادگیری از شوکهاست و بدون ایجاد زیرساختهای دادهمحور ، تنوع در تأمین و شفافیت اطلاعاتی ، نمیتوان به یک سیستم لجستیکی مقاوم دست یافت .
وی با بیان اینکه تابآوری در آینده به یکی از مهمترین مزیتهای رقابتی کشورها و شرکتها تبدیل خواهد شد ، اظهار کرد : امروز دیگر صرفاً کارایی اقتصادی معیار موفقیت نیست ، بلکه سازمانها باید بتوانند در برابر اختلالات مختلف سیاسی ، اقتصادی ، سایبری ، طبیعی و بهداشتی نیز استمرار فعالیت خود را حفظ کنند .
تابآوری فراتر از مدیریت بحران است
عینی با اشاره به تفاوت میان مدیریت بحران و تابآوری گفت : مدیریت بحران زمانی آغاز میشود که اختلال اتفاق افتاده است، اما تابآوری یعنی طراحی سیستمی که بتواند پیش از وقوع بحران ، ریسکها را شناسایی کند و برای آنها راهکار داشته باشد .
وی سه مؤلفه اصلی تابآوری را «پیشبینی و شناخت ریسکها» ، «انعطافپذیری در زنجیره تأمین» و «یادگیری و بهبود مستمر» عنوان کرد و افزود : شرکتها و کشورهایی که این سه ویژگی را در ساختار خود ایجاد کنند ، در شرایط بیثباتی مزیت بیشتری خواهند داشت .
پایان نگاه سنتی به زنجیره تأمین
این کارشناس حوزه لجستیک با اشاره به تغییر رویکرد جهانی در مدیریت زنجیره تأمین اظهار کرد : در گذشته تمرکز اصلی بر کاهش هزینه و افزایش بهرهوری بود ، اما امروز امنیت و پایداری زنجیره اهمیت بیشتری پیدا کرده است .
وی افزود : دوران «Just in Time» یا تأمین دقیق در زمان نیاز ، به سمت «Just in Case» یا آمادگی برای شرایط احتمالی حرکت کرده است ؛ چرا که تجربه بحرانهایی مانند کرونا نشان داد وابستگی شدید به یک مسیر یا یک منبع تأمین میتواند اقتصادها را آسیبپذیر کند .
زنجیره تأمین دیگر زنجیره نیست ؛ شبکه است
عینی با بیان اینکه ادبیات جدید دنیا از زنجیره تأمین به شبکه تأمین تغییر کرده است ، گفت : امروز کافی است یکی از حلقههای یک زنجیره قطع شود تا کل سیستم دچار اختلال شود ، بنابراین باید شبکههایی طراحی شود که دارای مسیرهای جایگزین و منابع متنوع باشند .
وی تأکید کرد : در آینده رقابت میان یک زنجیره تأمین و زنجیره دیگر نیست ، بلکه میان شبکههای تأمین خواهد بود .
پنج ستون اصلی لجستیک تابآور
این کارشناس حوزه لجستیک پنج محور را برای ایجاد یک سیستم تابآور ضروری دانست و گفت : تنوع تأمینکنندگان ، تنوع شیوههای حملونقل، تنوع جغرافیایی ، شفافیت اطلاعات و چابکی عملیاتی ، پایههای اصلی این معماری هستند .
وی با اشاره به اهمیت کاهش وابستگی به یک منبع تأمین افزود : در کالاهای حساس و راهبردی باید منابع جایگزین تعریف شود تا یک اختلال در یک نقطه، کل زنجیره را متوقف نکند .
حملونقل چندوجهی ؛ حلقه مفقوده لجستیک ایران
عینی با اشاره به سهم پایین حملونقل ریلی در برخی بخشهای کشور گفت : توسعه حملونقل چندوجهی ، استفاده از ظرفیت ریلی ، بنادر خشک و ترکیب شیوههای مختلف حملونقل از الزامات افزایش تابآوری لجستیکی است .
وی افزود : وابستگی بیش از حد به یک شیوه حمل ، ریسک سیستم را افزایش میدهد و کشور باید به سمت ایجاد شبکه حملونقل متنوع حرکت کند .
بدون داده ، تصمیمگیری هوشمند ممکن نیست
این کارشناس حوزه لجستیک یکی از ضعفهای جدی کشور را نبود شفافیت اطلاعاتی و زیرساختهای ردیابی عنوان کرد و گفت : در دنیا سیستمهای Tracking و Tracing، داشبوردهای یکپارچه و اشتراکگذاری داده ، بخش جداییناپذیر مدیریت زنجیره تأمین هستند .
وی ادامه داد : بدون داده مشترک میان سازمانها و بازیگران مختلف ، امکان تصمیمگیری سریع و دقیق در شرایط بحران وجود ندارد .
فناوری کافی نیست ؛ حکمرانی لجستیک باید اصلاح شود
عینی با تأکید بر اینکه فناوری بهتنهایی نمیتواند تابآوری ایجاد کند ، اظهار کرد : فناوری زمانی اثرگذار خواهد بود که در کنار فرآیندهای درست ، قوانین پایدار ، فرهنگ سازمانی مناسب و همکاری میان دستگاهها قرار گیرد .
وی افزود : تغییرات مداوم مقررات و نبود هماهنگی میان بخشهای مختلف میتواند حتی بهترین زیرساختهای فناورانه را نیز ناکارآمد کند .
تابآوری اقتصادی بدون لجستیک تابآور امکانپذیر نیست
این کارشناس حوزه لجستیک در پایان تأکید کرد : تابآوری ملی بدون داشتن یک سیستم لجستیکی مقاوم امکانپذیر نیست و کشور باید با تمرکز بر داده ، تنوع ، شفافیت ، فناوری و شبکهسازی ، زیرساختهای لازم برای عبور از بحرانهای آینده را ایجاد کند . لجستیک دیگر فقط موضوع حمل کالا نیست ؛ بلکه بخشی از امنیت اقتصادی و قدرت رقابتی کشورها در جهان امروز است .
