کریدور ثروت نمیسازد ؛ جریان تجارت است که قدرت اقتصادی ایجاد میکند
به گزارش پرتال حملونقل ، بهرام امیراحمدیان ، پژوهشگر روابط بینالملل ، در همایش تابآوری لجستیک در اتاق بازرگانی ایران با اشاره به نقش کریدورها در معماری جدید تجارت جهانی ، تأکید کرد که صرف ایجاد زیرساختهای حملونقلی نمیتواند یک کشور را به بازیگر مؤثر در تجارت منطقهای و جهانی تبدیل کند و آنچه به کریدورها ارزش اقتصادی میدهد ، شکلگیری جریان پایدار کالا ، سرمایه و فعالیتهای تجاری است .
وی با بیان اینکه کریدور صرفاً یک مسیر فیزیکی نیست ، اظهار کرد : کریدورها دارای سه لایه اصلی شامل زیرساخت ، فرآیندها و جریان اقتصادی هستند . اگر چه زیرساختها عمدتاً توسط دولتها ایجاد میشوند، اما جریان واقعی تجارت توسط بخش خصوصی و بنگاههای اقتصادی شکل میگیرد و در صورت نبود شرایط مناسب کسبوکار ، فعالان اقتصادی مسیرهای جایگزین را انتخاب خواهند کرد .
این پژوهشگر روابط بینالملل با اشاره به تجربه کشورهای موفق در استفاده از کریدورهای تجاری افزود : کشورهایی که توانستهاند از ظرفیت کریدورها بهره ببرند ، علاوه بر زیرساخت مناسب ، از حکمرانی مطلوب ، ثبات سیاسی ، اجرای قانون ، نظام قضایی کارآمد و فضای قابل پیشبینی برای فعالیت اقتصادی برخوردار بودهاند .
امیراحمدیان با انتقاد از نگاه صرفاً زیرساختمحور به توسعه کریدورها گفت : یکی از خطاهای راهبردی این است که ابتدا مسیر ساخته شود و سپس به دنبال جریان تجاری بگردیم ؛ در حالی که ابتدا باید جریان اقتصادی شناسایی و ایجاد شود و سپس زیرساخت متناسب با آن توسعه یابد .
وی با اشاره به نمونه کریدور شمال – جنوب تصریح کرد : این طرح در ابتدا با هدف انتقال حجم بالایی از کالا میان شمال اروپا ، روسیه ، ایران و هند مطرح شد ، اما در عمل به دلیل ضعف در شکلگیری جریان تجاری پایدار و مشکلات اجرایی ، فاصله زیادی با اهداف اولیه خود دارد . برخی کریدورها در شرایطی به «کریدور کاغذی» تبدیل میشوند که مسیر روی نقشه وجود دارد ، اما جریان واقعی کالا در آن شکل نگرفته است .
این کارشناس حوزه روابط بینالملل همچنین به تجربه اتصال ریلی ایران با کشورهای آسیای مرکزی اشاره کرد و گفت : ایجاد مسیرهای حملونقلی بدون شناخت دقیق اقتصاد کشورهای مقصد و نیازهای واقعی بازار، الزاماً به توسعه تجارت منجر نمیشود . بسیاری از کشورهای آسیای مرکزی با ایجاد زنجیره ارزش داخلی ، محصولات خام خود را به کالاهای دارای ارزش افزوده تبدیل کردهاند و همین موضوع باعث تغییر مسیرهای تجاری آنها شده است .
وی با اشاره به تغییرات نظم تجارت جهانی اظهار کرد : امروز رقابت کشورها تنها بر سر ساخت مسیرهای حملونقل نیست، بلکه بر سر کنترل جریانهای اقتصادی ، زنجیرههای تأمین و نقاط اتصال راهبردی در اقتصاد جهانی است . در چنین شرایطی ، کشورها باید تلاش کنند از موقعیت جغرافیایی خود برای ایجاد ارزش افزوده اقتصادی استفاده کنند .
امیراحمدیان با اشاره به ظرفیتهای ایران در حوزه ترانزیت و لجستیک افزود : موقعیت جغرافیایی ایران یک ظرفیت مهم است ، اما این ظرفیت زمانی به قدرت اقتصادی تبدیل میشود که با تولید، خدمات لجستیکی ، تجارت پایدار و حضور فعال بخش خصوصی همراه شود .
وی در پایان تأکید کرد : ایران نباید صرفاً به عنوان مسیر عبور کالا دیده شود ؛ هدف اصلی باید تبدیل شدن به یک گره مؤثر در زنجیره ارزش منطقهای و جهانی باشد ، زیرا در اقتصاد امروز ، قدرت کشورها نه فقط از مسیرهایی که در اختیار دارند ، بلکه از جریانهایی که میتوانند ایجاد و مدیریت کنند ، شکل میگیرد .
