فرودگاه چابهار ؛ زیرساخت کلیدی جهش مکران در مسیر اقتصاد دریامحور
به گزارش پرتال حمل و نقل ، توسعه سواحل مکران بهعنوان یکی از محورهای مهم سیاستهای اقتصاد دریامحور کشور ، نیازمند تکمیل زنجیرهای از زیرساختهای حملونقلی است ؛ زنجیرهای که در کنار بندر، راهآهن و شبکه جادهای ، بدون برخورداری از یک زیرساخت هوایی توانمند نمیتواند به ظرفیت کامل خود دست پیدا کند . در همین چارچوب ، موضوع توسعه فرودگاه چابهار بار دیگر بهعنوان یکی از پروژههای مهم زیرساختی منطقه مطرح شده است .
مرتضی دهقان ، مدیرعامل شرکت فرودگاهها و ناوبری هوایی ایران ، در نشست خبری خود با اشاره به اهمیت راهبردی منطقه مکران و بندر چابهار ، تاکید کرد که تحقق اهداف توسعهای این منطقه نیازمند تقویت زیرساختهای حملونقلی است و حملونقل هوایی یکی از ارکان اصلی این توسعه به شمار میرود .
وی با اشاره به نقش فرودگاه کنارک در ارائه خدمات هوایی منطقه اظهار کرد : این فرودگاه تاکنون علاوه بر ماموریتهای نظامی، در خدمت حملونقل غیرنظامی نیز قرار داشته و بخشی از نیازهای هوایی منطقه را پاسخ داده است .
استفاده از ظرفیت فرودگاههای نظامی برای خدمات عمومی
مدیرعامل شرکت فرودگاهها و ناوبری هوایی ایران با اشاره به مصوبات شورای امنیت ملی و ستاد کل نیروهای مسلح توضیح داد که بر اساس دستورالعملهای موجود ، امکان بهرهبرداری غیرنظامی از ظرفیت برخی فرودگاههای نظامی فراهم شده است .
به گفته دهقان ، این فرآیند با دریافت مجوزهای لازم از سازمان هواپیمایی کشوری انجام میشود تا بخشی از ظرفیت این فرودگاهها در خدمت مردم و فعالیتهای غیرنظامی قرار گیرد ؛ موضوعی که پیش از این در فرودگاههایی مانند دزفول و چابهار نیز دنبال شده است .
وی تاکید کرد که این رویکرد یک ظرفیت مهم ملی محسوب میشود ، زیرا امکان استفاده از زیرساختهایی که در اختیار بخش دفاعی کشور قرار دارد را برای توسعه خدمات عمومی فراهم میکند .
طرح احداث فرودگاه جدید چابهار و چالشهای اجرایی
دهقان در ادامه به روند شکلگیری طرح فرودگاه جدید چابهار اشاره کرد و گفت : سازمان هواپیمایی کشوری مجوز مطالعات احداث این فرودگاه را صادر کرده بود و این مجوز بر اساس الزامات مربوط به فضای کشور در اختیار منطقه آزاد چابهار قرار گرفت .
بر اساس این فرآیند ، منطقه آزاد چابهار موظف بود مطالعات لازم برای احداث فرودگاه ، بررسی مسائل مربوط به زمین ، رفع معارضات ملکی و همچنین موضوعات مرتبط با فضای پروازی را پیگیری کند .
با این حال ، این اقدامات در زمان پیشبینیشده به نتیجه نرسید و برخی مشکلات اجرایی موجب شد روند احداث فرودگاه جدید با تاخیر مواجه شود .
به گفته مدیرعامل شرکت فرودگاهها ، در ادامه تصمیم بر این شد که بخشی از فرودگاه موجود برای استفاده ملی اختصاص پیدا کند تا ضمن بهرهگیری از ظرفیتهای فعلی، زمینه برای توسعه زیرساخت هوایی منطقه فراهم شود .
بازنگری در طرح فرودگاه چابهار با رویکرد حملونقل چندوجهی
یکی از مهمترین نکاتی که در این نشست مطرح شد ، تغییر نگاه به پروژه فرودگاه چابهار است . بر اساس توضیحات دهقان ، قرار است بازنگری اساسیتری در این طرح انجام شود تا فرودگاه آینده چابهار صرفاً یک فرودگاه مسافری نباشد، بلکه بتواند بهعنوان بخشی از یک شبکه حملونقل ترکیبی فعالیت کند .
وی تاکید کرد که طراحی آینده این فرودگاه باید به گونهای باشد که امکان اتصال و همافزایی میان حملونقل هوایی ، ریلی و دریایی را فراهم کند ؛ چرا که راهآهن به منطقه خواهد رسید و بندر چابهار نیز بهعنوان یکی از مهمترین زیرساختهای دریایی کشور ، نقش محوری در این زنجیره خواهد داشت .
بر این اساس ، فرودگاه چابهار میتواند به یکی از اجزای اصلی شکلگیری یک سیستم حملونقل چندوجهی در سواحل مکران تبدیل شود ؛ سیستمی که نقش مهمی در جذب سرمایهگذاری، توسعه صنایع و افزایش ظرفیتهای ترانزیتی منطقه خواهد داشت .
بررسی استفاده از ظرفیت زیرساختهای موجود
در نشست خبری مدیرعامل شرکت فرودگاهها ، موضوع استفاده از ظرفیت ایجادشده در پروژه فرودگاهی منتسب به تعاونی عقاب عسلویه نیز مطرح شد .
دهقان با اشاره به اینکه در این پروژه بخشی از زیرساختها از جمله باند فرودگاه ایجاد شده و در جریان سیلاب نیز آسیب جدی ندیده است ، تاکید کرد که باید این ظرفیتها با بررسی دقیق مورد استفاده قرار گیرد و تصمیمگیری درباره مدل بهرهبرداری به گونهای باشد که از ایجاد تضاد منافع جلوگیری شود .
وی افزود : موضوع استفاده از ظرفیتهای موجود و انتخاب مدل مدیریتی مناسب در حال بررسی است و باید به گونهای پیش برود که منافع توسعهای منطقه و کشور تامین شود .
حرکت به سمت مدل مدیریتی فرودگاههای بزرگ کشور
مدیرعامل شرکت فرودگاهها و ناوبری هوایی ایران همچنین اعلام کرد که مدل مدیریت فرودگاه چابهار میتواند در آینده مشابه الگوی فرودگاههای بزرگ کشور مانند مهرآباد، اصفهان و شیراز باشد ؛ فرودگاههایی که علاوه بر ارائه خدمات هوایی ، دارای ساختار مدیریتی و عملیاتی مستقل برای توسعه خدمات غیرنظامی هستند .
وی همچنین به ظرفیت شرکتهای دانشبنیان در توسعه و نوسازی زیرساختهای فرودگاهی اشاره کرد و گفت : قانونگذار برای همکاری با این شرکتها چارچوبهای ویژهای در نظر گرفته است و امکان استفاده از روشهای مختلف قراردادی ، از جمله روشهای خاص پیشبینیشده در قانون ، با رعایت منافع کشور وجود دارد .
فرودگاه چابهار در نگاه جدید ، صرفاً یک پروژه حملونقل هوایی نیست ؛ بلکه بخشی از زیرساختهای پایه برای تحقق اهداف توسعهای سواحل مکران محسوب میشود . اتصال این فرودگاه به بندر، شبکه ریلی و مسیرهای زمینی میتواند زمینه شکلگیری یک زنجیره حملونقل یکپارچه را فراهم کند و نقش مکران را در اقتصاد دریامحور کشور ارتقا دهد .
