ژئوپلیتیک بدون ریل و جاده به درآمد تبدیل نمیشود
به گزارش پرتال حمل و نقل ، مدیرعامل سازمان منطقه آزاد انزلی ، با اشاره به ظرفیت ژئوپلیتیکی ایران در کریدورهای بینالمللی گفت برخورداری از موقعیت جغرافیایی مناسب ، بدون تکمیل خطوط ریلی ، مسیرهای جادهای ، ناوگان تخصصی و زیرساختهای مرزی ، به درآمد پایدار ترانزیتی تبدیل نخواهد شد .
مصطفی طاعتیمقدم در نشست خبری با فعالان رسانهای حوزه حملونقل و لجستیک اظهار کرد : ایران از دهههای گذشته درباره کریدور شمال – جنوب و محورهای شرق به غرب سیاستگذاری کرده است ، اما برخی حلقههای اصلی این مسیرها همچنان تکمیل نشدهاند .
وی اتصال ریلی چابهار ، احداث راهآهن رشت – آستارا ، تکمیل ظرفیت راهآهن قزوین – رشت ، اتصال کرمانشاه به مرز خسروی و ساخت آزادراه امامزاده هاشم – انزلی را از مهمترین نیازهای شبکه ترانزیتی کشور دانست .
مدیرعامل سازمان منطقه آزاد انزلی از انجام مذاکرات برای جذب حدود ۷۰ هزار کانتینر به مقصد هند خبر داد و گفت : نبود اتصال کامل ریلی ایرانشهر به چابهار ، یکی از موانع اصلی اجرای این برنامه است . در صورت اتصال چابهار به شبکه ریلی ، امکان حمل کالا از روسیه و بنادر شمالی ایران به هند فراهم میشود و بندر کاسپین نیز میتواند در مسیر کریدور شمال – جنوب نقش مؤثرتری داشته باشد .
طاعتیمقدم با اشاره به راهآهن رشت – کاسپین گفت : این مسیر در شرایطی افتتاح شد که ایستگاه کامل و عملیاتی در بندر کاسپین وجود نداشت و نزدیکترین ایستگاه قابل استفاده در محدوده خمام قرار داشت . قطار برای ورود به بندر با محدودیتهای عملیاتی مواجه بود و بخشی از خطوط شانتینگ و تأسیسات پیشبینیشده همزمان با افتتاح مسیر آماده بهرهبرداری نشده بود .
به گفته مدیرعامل سازمان منطقه آزاد انزلی ، با همکاری شرکت راهآهن و شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حملونقل ، طرح ایستگاه کاسپین و خطوط شانتینگ بازنگری شد و دو خط جدید به طول مجموع حدود دو کیلومتر به مجموعه اضافه شد . احداث دو خط دیگر نیز در برنامه قرار دارد و با تکمیل آنها ، پنج خط عملیاتی در ایستگاه راهآهن کاسپین ایجاد میشود .
طاعتیمقدم همچنین از برنامه تکمیل حدود شش کیلومتر خطوط ریلی داخلی بندر کاسپین خبر داد و افزود این خطوط برای افزایش ظرفیت مانور ، تخلیه ، بارگیری و تشکیل قطارهای باری مورد نیاز است .
وی رفع گلوگاههای حدود ۴۰ کیلومتر از مسیر راهآهن قزوین – رشت را از دیگر پروژههای ضروری دانست و گفت این مسیر برای افزایش ظرفیت و ایمنی حمل بار به اجرای طرحهای تکمیلی نیاز دارد .
مدیرعامل سازمان منطقه آزاد انزلی همچنین خواستار بازگرداندن تعدادی از روگذرهای حذفشده در دوره اجرای راهآهن شد و گفت افزایش حجم حمل ریلی بدون تکمیل الزامات ایمنی امکانپذیر نیست .
او راهآهن رشت – آستارا را حلقه اصلی اتصال شبکه ریلی ایران به جمهوری آذربایجان و روسیه دانست و افزود : این پروژه باید همراه با توسعه ظرفیت قزوین – رشت ، تکمیل ایستگاه کاسپین و افزایش خطوط داخلی بندر اجرا شود .
طاعتیمقدم در ادامه ، اتصال ریلی کرمانشاه به مرز خسروی را یکی دیگر از مسیرهای مهم پیشنهادی اعلام کرد و گفت : اجرای این طرح میتواند امکان حمل تمامریلی غلات و کالاهای اساسی از روسیه و قزاقستان به عراق را فراهم کند . بنادر امیرآباد ، انزلی و کاسپین میتوانند از این مسیر برای انتقال کالا به بازار عراق استفاده کنند و بخشی از نقش فعلی ترکیه و بندر مرسین در تأمین این بازار را بر عهده بگیرند .
مدیرعامل سازمان منطقه آزاد انزلی ، نبود مسیر جادهای مناسب میان امامزاده هاشم و انزلی را یکی دیگر از حلقههای مفقوده حملونقل شمال کشور عنوان کرد .
او گفت : شرکتهای حملونقل اعلام کردهاند بخشی از رانندگان به دلیل ترافیک سنگین رشت و زمانبر بودن عبور از داخل شهر ، تمایل کمتری به ادامه مسیر تا بنادر انزلی و کاسپین دارند . عبور ناوگان باری از محدوده رشت در برخی مواقع یکونیم تا دو ساعت زمان میبرد و این موضوع هزینه حمل ، مصرف سوخت و زمان تحویل کالا را افزایش میدهد .
وی گفت : آزادراه امامزاده هاشم – انزلی به طول حدود ۶۰ کیلومتر ، از سالها قبل دارای ردیف و کد بودجهای بوده ، اما تاکنون اجرا نشده است . ساخت حدود ۳۷ کیلومتر از این مسیر تا محدوده کوچصفهان در دستور کار قرار گرفته و با بهسازی حدود ۱۷ کیلومتر دیگر میتوان حلقه اتصال بنادر گیلان به شبکه آزادراهی کشور را ایجاد کرد .
او از انجام مذاکرات منطقه آزاد انزلی ، استانداری گیلان و شرکت ساخت با چند مجموعه سرمایهگذار خبر داد و گفت : مطالعات اولیه این مسیر در حال انجام است .
مدیرعامل سازمان منطقه آزاد انزلی در بخش دیگری از سخنان خود به کریدور میانی چین ، قزاقستان و دریای خزر اشاره کرد و گفت بخشی از بار این مسیر به دلیل حمایتها و یارانههای حملونقلی چین، از بندر آکتائو به سمت جمهوری آذربایجان و ترکیه هدایت میشود .
او افزود : منطقه آزاد انزلی برای افزایش جذابیت مسیر ایران ، تخفیفهایی در سود بازرگانی ، هزینه تخلیه و بارگیری و هزینه انبارداری کالاهای کریدوری در نظر گرفته است . شرکت راهآهن جمهوری اسلامی ایران نیز برای انتقال بارهای کریدوری از بندر کاسپین به بندر شهید رجایی یا شلمچه ، تخفیفی در حدود ۵۰ درصد اعمال کرده است .
وی تأکید کرد فعالشدن کریدور میانی از مسیر ایران ، علاوه بر تخفیفهای داخلی ، به دیپلماسی اقتصادی فعال با چین ، قزاقستان و دیگر کشورهای مسیر نیاز دارد .
مدیرعامل سازمان منطقه آزاد انزلی همچنین کمبود کشتیهای تخصصی را از مشکلات حملونقل دریای خزر دانست و گفت ایران در حوزه کشتیهای کانتینربر ، مخزندار ، رورو کامیونی و رورو ریلی با محدودیت مواجه است . نبود ناوگان تخصصی موجب میشود هزینه حمل برخی کالاها تحت تأثیر تصمیمهای کشورهای دیگر قرار گیرد .
طاعتیمقدم با اشاره به تغییر نرخ حمل روغن گفت : پس از آزادشدن صادرات سوخت از روسیه ، بخشی از کشتیهای مخزندار به حمل سوخت اختصاص یافتند و نرخ حمل روغن که حدود ۳۵ دلار بود ، در مقطعی تا حدود ۱۰۵ دلار افزایش پیدا کرد .
وی گفت : بندر کاسپین دارای اسکله مناسب برای عملیات رورو است ، اما نبود کشتی رورو کامیونی مانع استفاده کامل از این ظرفیت شده است . در صورت تأمین شناور مناسب ، امکان انتقال مستقیم کامیونها از بندر کاسپین به بندر مخاچقلعه و کاهش فشار بر مرز زمینی آستارا فراهم خواهد شد .
مدیرعامل سازمان منطقه آزاد انزلی تأکید کرد تکمیل یک بندر یا افتتاح یک قطعه راهآهن ، بدون اتصال به سایر اجزای زنجیره، به ایجاد کریدور عملیاتی منجر نمیشود و توسعه ترانزیت کشور به هماهنگی بندر ، ریل ، جاده ، ناوگان ، مرز ، انبار و دیپلماسی اقتصادی نیاز دارد .
خبرنگار : سید علی سید صدر
