قزاقستان به پیمان ابراهیم پیوست ؛ رژیم صهیونیستی در کریدورهای شمال ایران به دنبال چیست؟
به گزارش پرتال حمل و نقل ، قزاقستان عملاً به نخستین کشور آسیای مرکزی و نخستین کشور شوروی سابق تبدیل شده است که به پیمان ابراهیم میپیوندد ؛ اقدامی که اگرچه از نظر روابط دیپلماتیک با رژیم نمادین به نظر میرسد ، اما از نظر ژئوپلیتیکی معنای مهمی دارد : ورود رسمیتر رژیم صهیونیستی به معادلات آسیای مرکزی و مسیرهای پیرامونی شمال ایران .
سفر رسمی اسحاق هرتزوگ ، رئیس رژیم صهیونیستی به آستانه را نباید صرفاً یک دیدار دیپلماتیک معمولی دانست. قزاقستان اکنون در حال حرکت به سمت پیوستن رسمی به «توافقات ابراهیم» است . نکته مهم آن است که قزاقستان از قبل با رژیم رابطه رسمی داشته است . روابط دیپلماتیک از ۱۰ آوریل ۱۹۹۲ برقرار بوده؛ بنابراین اتفاق جدید ، «شروع رابطه» نیست ، بلکه سیاسیتر ، علنیتر و راهبردیتر شدن رابطه است .
حجم تجارت رسمی قزاقستان و رژیم صهیونیستی در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۹۳.۵ میلیون دلار اعلام شده ؛ در حالی که کل تجارت خارجی قزاقستان در همان سال حدود ۱۴۳.۹ میلیارد دلار بوده است . یعنی سهم تجارت رسمی با رژیم تقریباً ۰.۱۳ درصد از کل تجارت خارجی قزاقستان است . این عدد کوچک است ، اما حوزههای همکاری ــ هوش مصنوعی ، دیجیتالسازی ، کشاورزی هوشمند ، امنیت سایبری ، انرژی و لجستیک ــ حساس و تعیین کننده هستند .
اهمیت اصلی ماجرا برای ایران در جنگ کریدورهاست . قزاقستان در دو مسیر مهم قرار دارد :
۱. کریدور میانی / ترانسخزر که چین و آسیای مرکزی را از مسیر قزاقستان ، دریای خزر ، قفقاز و ترکیه به اروپا وصل میکند و عملاً میتواند مسیرهای روسیه و ایران را دور بزند. حجم بار این مسیر در چند سال اخیر جهش داشته و از حدود ۰.۸ میلیون تن به حدود ۴.۵ میلیون تن در سال رسیده است ؛ هدفگذاریها نیز عبور از ۱۰ میلیون تن در سالهای آینده است .
۲. کریدور شمال ـ جنوب شرقی از مسیر روسیه، قزاقستان، ترکمنستان و ایران که ظرفیت سالانه آن حدود ۱۰ میلیون تن اعلام شده و در سال ۲۰۲۴ فقط از ایستگاه مرزی بولاشاک قزاقستان حدود ۱.۶ میلیون تن بار عبور کرده است .
اما خطر اصلی ، فعلاً «پایگاه نظامی اسرائیل در شمال ایران» نیست ؛ چنین سناریویی با توجه به ملاحظات روسیه و چین ، سیاست موازنهگر آستانه و حساسیت منطقهای بسیار پرهزینه و بعید است . خطر جدیتر ، نفوذ نرم و زیرساختی رژیم صهیونیستی است ؛ حضور در پروژههای دیجیتال ، امنیت سایبری ، کشاورزی ، داده ، لجستیک و شبکههای حملونقل پیرامون دریای خزر و آسیای مرکزی یک تهدید جدی برای ایران در جنگ کریدورها به حساب میآید .
جمهوری اسلامی ایران میتواند برای مقابله با این حضور رژیم در منطقهی قفقاز اقدامات زیر را در دستور کار قرار دهد : تقویت کریدور شمال ـ جنوب ، افزایش جذابیت بنادر و ریل ایران برای کشورهای آسیای مرکزی و ورود رقابتی به حوزه تجارت با قزاقستان و همسایگان شمالی .