تراژدی چابهار ؛ مسیرهای درست و نادرست ایران در رابطه با پاکستان
به گزارش پرتال حمل و نقل ، چابهار می‌توانست نقطه اتصالی حیاتی برای امنیت انرژی ، زنجیره تأمین و کاهش فشارهای ژئوپلیتیکی علیه ایران باشد ؛ اما تعلل هندی‌ها ، خطاهای محاسباتی داخلی و رقابت ژئوپلیتیک دهلی – اسلام‌آباد ، مسیر این فرصت تاریخی را به تهدیدی امنیتی تبدیل کرد .
چرا چابهار به مسئله‌ای امنیتی تبدیل شد ؟
سال‌ها پیش ، نسبت به ماهیت پرریسک واگذاری چابهار به هند هشدار داده شد . از جمله ، گزارش مهم اندیشکده صهیونیستی Wikistrat که با اعزام نیروهای میدانی با پوشش پاکستانی ، توسعه مکران و پیامدهای ژئوپلیتیکی آن را ارزیابی کرده بود . این نشانه‌ها حاکی از آن بودند که چابهار برای بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای اهمیت فوق‌العاده‌ای دارد .
در آستانه امضای توافق نیز نقدهای متعدد منتشر شد ؛ اما با هدف مهار چین و محدودسازی کریدور CPEC، قرارداد با هند نهایی شد .
نتیجه چه بود ؟ ۱ – تعویق اجرای پروژه برای بیش از یک دهه . ۲ – انتقال رقابت استراتژیک هند – پاکستان به مرزهای ایران . ۳ – افزایش فعالیت گروه‌های تروریستی . ۴ – امنیتی‌تر شدن مرزهایی که باید اقتصادی می‌شدند .
حتی در بیانیه‌های رسمی جیش‌العدل نیز اشاره شده که جلوگیری از توسعه مکران یکی از اهداف عملیات‌هاست .
بازگشت هند با داستان «واگذاری موقت سهام»
در میانه بحران‌های کنونی ، رسانه‌های هندی خبر داده‌اند که دهلی‌نو پس از سال‌ها تعلل ، به دنبال انتقال موقت سهام خود به شرکت ایرانی است؛ اقدامی که می‌تواند صرفاً مرحله‌ای تازه از «معطل‌سازی ساختاری» پروژه باشد .
این در حالی است که براساس رصدهای سال‌های اخیر، دوره‌ای از بحران‌های انرژی، جنگ‌ها و محاصره‌های جدید قابل پیش‌بینی بود و مکران می‌توانست نقشی کلیدی در عبور ایران از این دوره ایفا کند. از اتصال خطوط لوله انرژی ایران به چین برای صادرات تا زنجیره تامین امن برای واردات.
جهت‌گیری راهبردی رهبر انقلاب در نسبت با پاکستان
رهبر انقلاب در بیانات خود ، چارچوبی روشن برای نوع تعامل با پاکستان ارائه کرده‌اند : قومیت مشترک ، همزبانی و منافع راهبردی مشترک ، ظرفیت تقویت روابط است … دو کشور برادر ، افغانستان و پاکستان ، باید برای جلوگیری از تفرقه میان مسلمانان روابط خود را بهبود دهند؛ و من آماده اقدامات لازم هستم .
این رویکرد ، نقشه راهی است برای بازطراحی سیاست ایران در شرق ؛ سیاستی که باید اقتصادی ، راهبردی و مستقل از نفوذ آمریکا باشد .
مسیر درست ایران در قبال پاکستان : پنج گام فوری
برای بازگشت به مسیر صحیح پنج اقدام کلیدی باید در دستور کار قرار گیرد :
۱- انقضای قرارداد هند در چابهار
٢- ترازسازی تجاری از مسیر واردات اقلام اساسی ، از جمله گوشت ، برنج و ذرت از پاکستان ، با ورود به سطح معاملات کلان و بازیگران اقتصاد سیاسی محلی .
٣- تبدیل پاکستان به هاب دور زدن محاصره و تحریم‌ها ، از طریق انتقال «لگ دوم» نفتکش‌های ایران از سنگاپور به سواحل این کشور .
۴- توسعه شتاب‌دار اتصال‌های زیرساختی ، شامل مسیرهای ترانزیتی ، انرژی ، لجستیک و حمل‌ونقل .
۵- استفاده از پاکستان به‌عنوان پروکسی چین ، برای تأمین اقلام امنیتی و تجهیزات موردنیاز دفاعی ایران .
این‌ها تنها بخشی از لیست اقدامات ضروری در بازآرایی روابط با پاکستان است ؛ فهرست اصلی بسیار گسترده‌تر است .