مناطق آزاد ؛ پیشران اصلاحات اقتصادی و موتور همگرایی منطقهای در دولت وفاق
به گزارش پرتال حمل و نقل ، مراسم افتتاح پروژههای عمرانی ، سرمایهگذاری و گردشگری مناطق آزاد و ویژه اقتصادی با حضور رئیسجمهور ، صحنهای از قدرتنمایی واقعی مناطق آزاد کشور بود ؛ قدرتنماییای که نه بر مبنای شعار ، بلکه بر پایه اعداد ، پروژهها ، سرمایهگذاریها و برنامههای راهبردی شکل گرفته است .
سخنان رضا مسرور ، دبیر شورایعالی مناطق آزاد و مسعود پزشکیان ، رئیسجمهور ، تصویری روشن از مسیر جدید مناطق آزاد در دولت وفاق ارائه کرد مسیری که بر سه ستون استوار است :
تولیدمحوری ، آیندهنگری و نقشآفرینی در اقتصاد کلان کشور .
۱) حرکت از مصرفگرایی به تولید و صادرات ؛ تغییر ریل مناطق آزاد
مسرور در گزارش خود نشان داد که مناطق آزاد از مرحله «وارداتمحوری» عبور کرده و به سمت صنایع ارزآور ، صادراتمحور و تولید رقابتپذیر حرکت کردهاند . کاهش ۱۱ درصدی ورود کالای همراه مسافر ، رشد ۲۸ درصدی تولید ، افزایش ۱۳ درصدی صادرات و جهش ۲۷۴ درصدی سرمایهگذاری خارجی ، همگی نشانههای یک تغییر ریل واقعی است .
این تغییر ریل ، همان چیزی است که سالها اقتصاد ایران به آن نیاز داشت : مناطق آزاد نه بهعنوان جزایر مصرف ، بلکه بهعنوان موتورهای تولید ، صادرات و جذب سرمایه .
۲) سه دستاورد کلیدی مناطق آزاد در دولت وفاق
الف) جهش سرمایهگذاری و اعتماد دوباره بخش خصوصی
افتتاح ۱۵ همت پروژه با سهم ۱۰.۶ همتی بخش خصوصی ، نشان میدهد که مناطق آزاد در دولت وفاق توانستهاند اعتماد سرمایهگذار را بازسازی کنند . رشد ۷۵ درصدی سرمایهگذاری داخلی و ۲۷۴ درصدی سرمایهگذاری خارجی ، پیام روشنی دارد :
سرمایهگذار به ثبات ، برنامه و آیندهنگری پاسخ مثبت میدهد .
ب) توسعه زیرساختهای راهبردی و انرژیهای پاک
از نیروگاه ۴۰ مگاواتی ارس تا برنامه ۶۰۰ مگاواتی جدید و طرح هزار مگاواتی چابهار ، مناطق آزاد به یکی از مهمترین پایگاههای تولید انرژی پاک تبدیل شدهاند . این رویکرد ، هم ناترازی انرژی کشور را کاهش میدهد و هم مناطق آزاد را به الگوی توسعه پایدار بدل میکند .
ج) نقشآفرینی در تجارت منطقهای و اتصال ایران به همسایگان
از ایجاد هاب کالایی با کشورهای CIS تا پیگیری مناطق آزاد مشترک با ترکیه و پاکستان ، مناطق آزاد در حال تبدیل شدن به دروازههای جدید تجارت خارجی ایران هستند . این همان نقطهای است که میتواند ساختار تجارت خارجی کشور را متحول کند .
۳) مناطق آزاد ؛ آزمایشگاه اصلاحات اقتصاد کلان
دولت وفاق ، مناطق آزاد را نه صرفاً یک نهاد اجرایی ، بلکه آزمایشگاه سیاستگذاری اقتصادی میبیند .
در این مناطق میتوان :
- مدلهای نوین مالی و تجاری را اجرا کرد
- مقررات تسهیلشده را آزمود
- زنجیره ارزش صادراتی را تقویت کرد
- سرمایهگذاری خارجی را بدون بروکراسی جذب کرد
- الگوهای موفق را به سرزمین اصلی تعمیم داد
این نگاه ، همان چیزی است که دکتر پزشکیان در سخنان خود بر آن تأکید کرد : برنامهمحوری ، آیندهنگری و رقابتپذیری جهانی .
۴) ضرورت اصلاح قوانین و بازگشت مشوقهای حذفشده
یکی از مهمترین محورهای سخنان دکتر مسرور ، موضوعی است که سالها فعالان اقتصادی بر آن تأکید کردهاند : قوانین دستوپاگیر ، بزرگترین مانع جهش مناطق آزاد است .
بازگشت مشوقهای قانونی حذفشده ، اصلاح قانون مناطق آزاد و اعطای اختیارات واقعی به سازمانها ، شرط لازم برای تبدیل این مناطق به موتور رشد اقتصادی است . بدون این اصلاحات ، ظرفیتهای مناطق آزاد تنها بخشی از توان بالقوه خود را نشان خواهند داد .
۵) نگاه راهبردی رئیسجمهور ؛ از ساختوساز تا آیندهسازی
پزشکیان در سخنان خود یک نکته کلیدی را برجسته کرد :
مناطق آزاد باید با برنامه ، رقابتپذیری و فناوریهای نوین اداره شوند ، این نگاه ، مناطق آزاد را از «پروژهمحوری» به «برنامهمحوری» منتقل میکند .
او تأکید کرد که :
- هر منطقه باید نقشه راه علمی و رقابتی داشته باشد
- صنایع باید ماندگار ، باکیفیت و قابل رقابت جهانی باشند
- محیطزیست و انرژی پاک باید در اولویت باشد
این رویکرد ، مناطق آزاد را به موتور توسعه پایدار و متوازن تبدیل میکند .
در پایان با گفت که مناطق آزاد ، پیشران دولت وفاق در مسیر اصلاحات اقتصادی کشور هستند .
آنچه در مراسم بهره برداری ها دیده شد ، تنها افتتاح پروژه نبود ؛
نمایش یک مدل جدید حکمرانی اقتصادی بود .
مدلی که در آن :
- مناطق آزاد به موتور تولید و صادرات تبدیل میشوند
- تجارت منطقهای از مسیر این مناطق جان تازه میگیرد
- انرژی پاک و زیرساختهای راهبردی توسعه مییابد
- سرمایهگذار داخلی و خارجی دوباره به ایران اعتماد میکند
- و اصلاحات اقتصادی از همین مناطق آغاز میشود
اگر اصلاحات قانونی مورد نیاز نیز بهسرعت انجام شود ، مناطق آزاد میتوانند به قویترین ابزار دولت وفاق برای عبور از چالشهای اقتصاد کلان تبدیل شوند .
حسین مرادی - مدیر روابط عمومی دبیرخانه شورایعالی مناطق آزاد
