کمبود شدید ناوگان ریلی ؛ قیمتگذاری دستوری بلیت قطار کیفیت خدمات را کاهش داد
به گزارش پرتال حمل و نقل ، دبیر انجمن شرکتهای حملونقل ریلی گفت : ناوگان موجود به مراتب کمتر از میزان تقاضاست و پاسخگوی نیاز کنونی نیست و قیمتگذاری دستوری بلیت قطار موجب کاهش کیفیت خدمات ریلی شده است .
سیدعلیرضا سیدوکیلی با اشاره به وضعیت ناوگان ریلی کشور اظهار کرد : ناوگان موجود به مراتب کمتر از میزان تقاضاست و پاسخگوی نیاز کنونی نیست . هم اکنون در بخش واگنهای مسافری و هم در بخش لوکوموتیوها با کمبود مواجه هستیم . در واقع بسیاری از واگنهای مسافری کنونی ، بهصورت غیر خود کشش طراحی شدهاند و نیازمند لوکوموتیو برای حرکت هستند ، در حالیکه واگنهای خودکشش ، مانند قطارهای مترو ، دارای موتور مستقل بوده و این کمبود در سیستم ریلی کشور بهخوبی مشهود است .
دبیر انجمن شرکتهای حملونقل ریلی گفت : در حوزه لوکوموتیو نیز کمبودها هم در بخش مسافری و هم در بخش باری محسوس است و همین مسئله باعث شده ظرفیت حملونقل ریلی با سطح تقاضا فاصله داشته باشد .
سیدوکیلی در ادامه با اشاره به برنامهریزیهای صورتگرفته در ایام پر تقاضا ادامه داد : مدیریت ترافیک شبکه ریلی بر عهده شرکت راهآهن است و این مجموعه درباره زمانبندی حرکت قطارها ، مسیرها و ظرفیتهای فوقالعاده تصمیمگیری میکند . در ایام پیک سفر مانند میلاد و شهادت امام رضا (ع) معمولاً قطارهای فوقالعاده به مقصد مشهد اضافه میشود و شرکتهای مسافری درخواست خود را برای قطارهای اضافی ارائه میکنند تا راهآهن ظرفیت را بهطور عادلانه میان آنها تقسیم کند .
راهآهن بهتنهایی قادر به تحقق اهداف برنامه هفتم نیست
وی با اشاره به تحقق اهداف برنامه هفتم توسعه در خصوص ترانزیت ریلی اظهار کرد : در بخش باری ، برنامه هفتم توسعه اهدافی را برای افزایش سهم حملونقل ریلی مشخص کرده است، اما تحقق آن صرفاً به عهده راهآهن نیست . ذینفعان متعدد باید پای کار بیایند و در غیر این صورت ، راهآهن بهتنهایی قادر به دستیابی به اهداف برنامه نخواهد بود .
بیتوجهی ۳۰ ساله به توسعه ریلی ؛ جادهها چندین برابر ریل گسترش یافتهاند
سیدوکیلی افزود : مهمترین دغدغه بخش ریلی ، بیتوجهی به ارزش و اهمیت آن در توسعه کشور است . در ۳۰ سال گذشته اگر مقایسهای میان رشد شبکههای جادهای و ریلی صورت گیرد ، مشخص میشود که توسعه جادهها چندین برابر توسعه خطوط ریلی بوده است .
وی گفت : بر اساس آمار رسمی وزارت راه و شهرسازی ، طی سه دهه گذشته طول آزادراهها ، بزرگراهها و جادههای اصلی و فرعی چندین برابر افزایش یافته است ، اما خطوط اصلی ریلی ، خطوط دوخطه و حتی خطوط آنتنی رشد متناسبی نداشتهاند .
افزایش کامیونها ، کاهش واگنها ؛ توسعه نامتوازن حملونقل کشور
سیدوکیلی ادامه داد : مقایسه ناوگان باری و مسافری ریلی با ناوگان جادهای نیز گویای همین موضوع است . در حال حاضر حدود ۳۳ هزار واگن در شبکه ریلی وجود دارد که نزدیک به ۳۲ هزار دستگاه آن باری و تنها حدود یکهزار الی یکهزار و ۵۰۰ دستگاه مسافری است . این در حالی است که تعداد کامیونهای دارای پروانه حمل بار در کشور به حدود ۴۰۰ هزار دستگاه میرسد .
وی افزود : اگر به این تعداد ، وانتبارها و کامیونهایی را که در محدوده شهری فعالیت میکنند اما بارنامه بینشهری صادر نمیکنند اضافه کنیم ، آمار ناوگان جادهای کشور به رقمی در حدود ۷۰۰ تا ۸۰۰ هزار دستگاه میرسد ، یعنی در برابر حدود ۳۰ هزار واگن ریلی ، نزدیک به یک میلیون وسیله نقلیه باری زمینی در حال فعالیت است .
دبیر انجمن شرکتهای حملونقل ریلی گفت : این اعداد نشان میدهد که توسعه حملونقل کشور متوازن نبوده و دولتها طی سه دهه گذشته توجه کافی به تقویت زیرساختها و ناوگان ریلی نداشتهاند . اگر قرار باشد حملونقل ریلی به سهم ۳۰ درصدی در بار و ۲۰ درصدی در مسافر برسد ، باید منابع لازم در آن تزریق شود، تسهیلات و لیزینگ مناسب در اختیار شرکتها قرار گیرد و توسعه متوازن در این بخش صورت گیرد . صرفاً تأکید لفظی بدون حمایتها نمیتواند نتیجهای در پی داشته باشد .
وی افزود : تعداد شرکت مسافری که برای خرید واگن مسافری اقدام به سفارشگذاری کردهاند بسیار محدود است و در مقایسه با شکاف موجود میان عرضه و تقاضا، این اقدامات پاسخگو نخواهد بود .
قیمتگذاری دستوری بلیت قطار موجب کاهش کیفیت خدمات ریلی شد
دبیر انجمن شرکتهای حملونقل ریلی ادامه داد : در شرایط کنونی ، تعداد قطارهایی که در شبکه ریلی کشور تشکیل میشود به هیچ وجه پاسخگوی حجم تقاضا نیست . این موضوع را میتوان در شاخص «ضریب اشغال» مشاهده کرد . ضریب اشغال نشان میدهد که چه میزان از ظرفیت واگنها در سفرهای مختلف تکمیل میشود .
وی یادآور شد : بهطور طبیعی این شاخص باید در حدود ۷۰ تا ۷۵ درصد قرار گیرد تا هم تعادل عرضه و تقاضا حفظ شود و هم ظرفیت اضافه برای شرایط خاص وجود داشته باشد . اما در سالهای اخیر ضریب اشغال در بسیاری از مسیرها به سمت ۱۰۰ درصد رفته است ، به این معنا که تقاضای سفر وجود داشته ، اما امکان تأمین واگن اضافه توسط شرکتها فراهم نشده است . یکی از دلایل این مسئله آن است که راهآهن با سیاستهای دستوری ، قیمت بلیت را بهصورت غیرواقعی پایین نگه داشت و همین امر باعث شد درآمد شرکتهای مسافری کاهش یابد . کاهش درآمد نهتنها مانع ارتقا کیفیت خدمات شد ، بلکه امکان توسعه و خرید ناوگان جدید را نیز از بین برد .
سیدوکیلی افزود : امروز قیمت یک واگن مسافری نو حدود ۴۰ تا ۴۵ میلیارد تومان است . طبیعی است که با بلیتهای ۵۰۰ هزار تومانی امکان بازگشت سرمایه برای شرکتها وجود ندارد . بنابراین یا باید دولت تسهیلات کمبهره در اختیار شرکتها قرار دهد یا اجازه شناورسازی قیمت بلیت متناسب با تقاضای بازار را صادر کند ؛ مشابه آنچه در صنعت هوایی اجرا میشود .
کیفیت واگنهای داخلی مطلوب ؛ مشکل اصلی گرانی لیزینگ است
دبیر انجمن شرکتهای حملونقل ریلی با اشاره به وضعیت تولید داخل گفت : کیفیت تولید واگنهای داخلی مناسب است ، اما مشکل اصلی نبود لیزینگ ارزانقیمت است . لیزینگهای موجود بسیار گران هستند . وزارت راه و همچنین سازمان برنامه و بودجه باید شرایطی فراهم کنند تا لیزینگ با نرخ مناسب در اختیار شرکتها قرار گیرد . اگر لیزینگ مناسب طراحی شود ، شرکتهای ریلی میتوانند با نقدینگی محدود اقدام به سفارشگذاری کنند و سپس با بهرهبرداری از واگنها ، اقساط خود را پرداخت کنند .
وی با اشاره به چشمانداز صنعت ریلی طی سالهای آینده اظهار کرد : اگر روند فعلی ادامه یابد ، وضعیت مطلوبی پیشبینی نمیشود و دولت باید مسیر توسعه را اصلاح کند و سرمایهگذاری هدفمند و مکانیزمهای حمایتی درست را در این بخش ایجاد کند .
سیدوکیلی گفت : کمکهای مالی و یارانهای اگر بدون برنامه باشد ، همانند «پول تو جیبی زیاد» عمل کرده و شرکتها را منفعل میکند ؛ اما وقتی کمکها بهموقع و با مکانیزم صحیح ارائه شود ، شرکتهای فعال و کارآمد بیشترین بهره را خواهند برد . در بخش ریلی نیز مصوبه شورای اقتصاد وجود دارد که نشان میدهد مصرف سوخت در حملونقل ریلی حدود یکهفتم مصرف سوخت در حملونقل جادهای است و توسعه این بخش میتواند به کاهش چشمگیر مصرف سوخت در کشور منجر شود . متأسفانه اجرای این مصوبه به کندی پیش میرود .
وی در پایان گفت : انجمن شرکتهای حملونقل ریلی بهطور فعال پیگیر اصلاح این قانون و مقررات دست و پاگیر است تا زمینه اجرای بهتر قانون فراهم شود و شرکتها بتوانند از فرصتهای اقتصادی و تنفس مالی مناسب برای توسعه ناوگان و خدمات بهرهمند شوند .
منتظر حضور شما در پیج اینستاگرام iranway هستیم