نکات و ملاحظات فنی و اجرایی دسترسی آذربایجان به نخجوان با عبور از خاک ارمنستان
به گزارش پرتال حمل و نقل ، با توافقنامه صلحی که بین الهام علی اف و نیکول پاشینیان ، به امضاء رسید ، مقرر شد که دولت ارمنستان مسیر ارتباطی تقریباً ۴۳ کیلومتری بین جمهوری آذربایجان و نخجوان را به شرکت های آمریکایی واگذار کند و شرکت های امریکایی نیز حق ساخت و بهره برداری از آن و نیز ساخت خط راه آهن ، خطوط نفت و گاز ، فیبر نوری و انتقال برق را در طول این مسیر بر عهده خواهند گرفت . ضمن این که مسیر مزبور همچنان تحت حاکمیت قوانین ارمنستان خواهد بود . به علاوه ، قرار است هفته آینده نام شرکت یا شرکت های آمریکایی طرف قرارداد در این پروژه اعلام شود .
در این رابطه ، نکات و ملاحظات مهم زیر شایان توجه است :
۱ - این مسیر ۴۳ کیلومتری تنها یک مسیر ترانزیتیِِ محدود و منحصر به تردد شهروندان و ترانزیت بین جمهوری آذربایجان و منطقه نخجوان نیست و به عنوان بخشی از «کریدور میانی » بین آسیای مرکزی ، قفقاز ، ترکیه و اروپا خواهد بود و به همین دلیل تامین امنیت آن از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است . موضوع بسیار مهم دیگر، انتقال نیروها و تجیزات نظامی بین جمهوری آذربایجان ، منطقه نخجوان و ترکیه از این مسیر خواهد بود که حساسیت ها را مضاعف خواهد کرد .
۲ - عرض ۵ کیلومتری (چند برابر عرض معمول و متداولِِ بزرگراه ها و کریدورهای ترانزیتی) برای این مسیر ۴۳ کیلومتری بین جمهوری آذربایجان و منطقه نخجوان در استان سیونیکِِ ارمنستان نیز از این جهت بسیار محتمل است که این مسیر تنها برای تردد شهروندان و یا ترانزیت نیست و قرار است پروژه های دیگری مانند خط راه آهن ، خطوط نفت و گاز ، فیبر نوری و خطوط انتقال برق نیز اجرایی شود . طبیعی است که چنین حجم بالایی از طرح های ترانزیتی و انتقال انرژی ، به لحاظ اجرایی و فنی - مهندسی در عرض کم امکان پذیر نخواهد بود .
۳ - این مسیر نسبتاًً کوتاهِِ تقریباً ۴۳ کیلومتری بین جمهوری آذربایجان با منطقه خودمختار نخجوان عبور می کند ، قابل مقایسه با عبور سایر مسیرها و کریدورهای ترانزیتی در منطقه مانند کریدور شمال - جنوب ، کریدور خلیج فارس - دریای سیاه و طرح یک کمربند - یک راهِ چین نیست ، چرا که قرار است از مسیری ساخته و بهره برداری شود که از دیدگاه بسیاری از ارامنه در حکم «دالانِِ ترک » است و از نظر بسیاری از افراد در جمهوری آذربایجان ، منطقه نخجوان و نیز ترکیه ، عبور از «خاکِِ دشمن » محسوب می شود . به همین دلیل ، حدود دو هفته قبل از توافق اخیر در آمریکا ، الهام علی اف ، رئیس جمهور آذربایجان اعلام کرد که شهروندان آذربایجانی در «کریدور زنگه زور» نباید چهره مرزبانان ارمنی را ببینند .
از سویی دیگر ، ارمنستان نیز همواره با کنترل امنیتی و نظارتی این مسیر از سوی آذری ها مخالف بود . در واقع ، به واسطه ۳۵ سال تنش ، اختلاف و جنگ بین ارمنستان و جمهوری آذربایجان ، امنیت تردد در این مسیر به هیچ عنوان قابل مقایسه با امنیت و آرامش مسیر ۳۵ ساله تردد شهروندان و ترانزیت بین جمهوری آذربایجان و منطقه نخجوان با عبور از ایران (از پایانه مرزی بیله سوار در شمال اردبیل با عبور از آذربایجان شرقی به نخجوان) نیست .
۴ - با عنایت به نگرانی های بسیار جدی امنیتی که به آن اشاره شد ، این احتمال وجود دارد که از نظر فنی و مهندسی ، با هدف جلوگیری از تداخل یا تقابل شهروندان ارمنی و آذری ، این مسیر کاملاًً به صورت دو طبقه و روگذر ساخته شود و یا ای نکه در تقاطع با جاده های اصلی ، فرعی و محلی در استان سیونیکِِ ارمنستان به صورت روگذر طراحی و اجرا گردد و در طول این مسیر ۴۳ کیلومتری ، بزرگراه مورد نظر با دیواره های بلند تُبُنی از دو طرف محصور شود .
همچنین با منتفی شدنِ کنترل حمل و نقل توسط نیروهای سرویس مرزی FSB روسیه (طبق بند نهم موافقتنامه آتش بس قره باغ در سال ۲۰۲۰ میلادی) و در راستای برون سپاری کنترل امنیتی ، گمرگی و مرزی این مسیر ، این احتمال وجود دارد که شرکت های خصوصی امنیتی آمریکایی مانند آکادِِمی (بلک واتر سابق) ، دین کورپ ، جی فور اس و کََنستِِیلیس ، مسئولیت امنیت عبور و تردد شهروندان و ترانزیت بین جمهوری آذربایجان و نخجوان و نیز کنترل گذرنامه های بیومتریک ، اظهارنامه آنلاین ، اسکن محموله ها و دریافت حق ترانزیت را طبق قوانین و مقررات ارمنستان در دو سوی مسیرهای ورودی و خروجی برعهده بگیرند .
منتظر حضور شما در پیج اینستاگرام iranway هستیم
