در حال بارگذاری ...
  • آخرین اخبار

     
  • کاهش تلفات حوادث رانندگی از دغدغه های وزارت راه و شهرسازی


    ایمنی راه ، یک مشکل اجتماعی چندوجهی است که بسیاری از نهادهای دولتی در آن درگیر هستند . در این میان دولت باید نقش رهبری خود را در به‌کارگیری ، سازمان‌دهی و هماهنگی برای مقابله با این مشکل ایفا نماید .

    به گزارش پایگاه اطلاع رسانی Iranway ،‌ یکی از دغدغه‌های وزارت راه و شهرسازی طی چهار سال گذشته بحث کاهش تلفات ناشی از حوادث رانندگی بوده و به همین خاطر در قالب یک برنامه راهبردی مورد پیگیری قرار گرفته که در این خصوص می توان به هوشمندسازی جاده‌ها و امضا قرارداد نصب ۱۸۷۹ دوربین ثبت تخلف طی ۳ سال ، طرح شبکه سیر همنام و همچنین طرح معماری راه‌ اشاره کرد .

    توسعه ، ترویج و به کار گیری از فناوری‌های جدید برای کنترل و ناوبری ناوگان حمل‌ونقل عمومی همواره از سوی وزیر راه و شهرسازی مورد تاکید قرار داشته است و سازمان‌های تابعه این وزارتخانه همواره آن را سرلوحه اقدامات خود قرار داده اند یکی از سازمان‌های پرچمدار نصب و راه اندازی سامانه‌های حمل‌ونقل هوشمند از دیرباز سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای بوده است . به طوریکه یکی از اولین اقدامات این سازمان از زمان آغاز فعالیت دولت یازدهم رفع مشکلات و یکپارچه کردن مدیریت سیستم‌های هوشمند حمل‌ونقل جاده‌ای بوده است .

    تجهیز راه‌های کشور به ۱۸۷۹ دوربین ثبت تخلفات

    در گذشته سامانه­‌های ثبت تخلفات عبور و مرور که از آن به‌عنوان دوربین‌­های کنترل سرعت نام‌برده می‌شد صرفاً برای ثبت تخلف سرعت لحظه­‌ای در محل نصب دوربین استفاده می‌­شده و به‌طور عام ماهیت کاهش تخلفات سرعت نقطه­‌ای را برای رانندگان در پی داشت و اثربخشی کاملی در کاهش رفتار پرمخاطره رانندگان ایفاء می­‌کرد .

    احصاء تردد از سطح راه­‌های اصلی شریانی کل کشور (داده‌های شناسنامه‌دار از طریق پلاک خوانی) ، احصاء تخلفات سرعت لحظه­ای خودروها ، احصاء تخلفات سرعت متوسط خودروها ، احصاء تخلفات عبور وسایل نقلیه سنگین از خط غیرمجاز ، ارسال جریمه رانندگان متخلف به‌صورت برخط از طریق (پیامک و پاکات جرائم رانندگی) جزو قابلیت­ دوربین­‌های پلاک خوان به شمار می‌رود . اما با توجه به قابلیت به روز رسانی این سامانه‌ها ، قابلیت احصاء تخلفات سبقت غیرمجاز ، قابلیت احصاء تخلفات فاصله طولی، قابلیت احصاء تخلفات رانندگی بین خطوط در آینده نیز امکان پذیر خواهد بود .

    همچنین با توجه به سیاست‌گذاری سازمان در خصوص مدیریت و ساماندهی یکپارچه و اثربخشی مناسب‌تر سامانه­‌ها در کاهش تلفات و تصادفات جاده ­ای ، قرارداد تحت پوشش قرار گرفتن تمامی شبکه راه‌­های شریانی کشور به سامانه­‌های ثبت تخلفات عبور و مرور به‌عنوان یکی از مهم‌ترین پروژه‌های ITS در تاریخ ۱۳۹۴/۱۰/۳ منعقد گردید که از موارد ­مهم آن عملیات نصب و­ راه‌اندازی ۱۸۷۹ سامانه ثبت تخلفات در طی سه سال ، نصب و بهره‌برداری و نگهداری حدود ۲۲۸۰ سامانه ثبت تخلفات در طول ۸ سال است .

     

     

    سامانه‌های توزین در حین حرکت

    یکی از مشکلات موجود در امر بهره‌ برداری راه­‌ها تردد ناوگان با بار محوری بیش‌ از حد مجاز است که سهم بسزایی در خرابی راه­ ها و ابنیه و نیز احتمالاً بروز تصادفات   جاده­ای دارد . در سال­‌های اخیر تعداد ۳۴ دستگاه سامانه توزین در حال حرکت در سطح راه‌­های کشور نصب گردیده که ۱۹ دستگاه مربوط به دولت یازدهم است و کنترل بارهای غیرمجاز در برخی محورهای کشور با استفاده از این سامانه انجام می­شود .

    به‌منظور پوشش همه راه‌­های کشور در نظر است ۶۵ سامانه توزین در حال حرکت با فنّاوری جدید درراه‌های کشور نصب و عملیاتی شود و نظام نوینی برای کنترل اضافه تناژ مستقر گردد .

    سامانه دوربین نظارت تصویری راه‌های کشور

    سامانه دوربین نظارتی راه­‌های کشور با هدف پایش تصویری و آگاهی از آخرین وضعیت جوی و ترافیکی راه­ها توسط سازمان راهداری و حمل­ و­نقل جاده­ای از سال ۱۳۸۷ آغاز و عملاً از سال ۱۳۸۹ به بهره‌برداری رسید و طی سال­‌های گذشته تاکنون تکمیل و توسعه یافت . این سامانه در حال حاضر با هدف پوشش گردنه­‌ها و نقاط صعب‌العبور ، محورهای پرتردد ، کریدورهای فصلی مانند اربعین و برخی تونل­‌های مهم شبکه راه‌های کشور در پایان سه‌ماهه ۹۶، به ۷۱۰ دوربین افزایش یافته است .

    تصاویر تمامی دوربین­‌ها در سطح راه‌­ها و گردنه­‌ها به‌صورت زنده بوده و در حد ظرفیت­‌های موجود ذخیره می­گردند . همچنین در برخی نقاط در کنار دوربین‌­های نظارتی دوربین­های هوشمند با قابلیت شناسگری وجود دارد که به‌طور مستقل رخدادهای از پیش تعریف‌شده را تشخیص و اطلاع‌رسانی به عوامل ذی‌ربط را به عهده‌دارند .

    سامانه برداشت هوشمند وضعیت ترافیک جاده‌ای یا تردد شماری برخط

    سامانه برداشت هوشمند وضعیت ترافیک جاده ­ای یا ترددشماری برخط ، بر اساس استفاده از دو فنّاوری حلقه القایی (لوپ) مغناطیسی و دوربین­‌های شناسگری پردازش تصویر نسبت به شمارش حجم و سرعت تردد به تفکیک انواع وسایل نقلیه بر اساس طول آن­ها اقدام می­نماید . از اطلاعات ترددشماری به‌صورت آنلاین برای تحلیل وضعیت ترافیک و اطلاع‌رسانی از طریق سامانه ۱۴۱ استفاده می­شود .

    همچنین به‌منظور تحلیل وضعیت تردد در دوره­های زمانی علاوه بر خود سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده­ای و وزارتخانه متبوع، پژوهشگران ، مشاوران و همکاران پلیس‌راه از اطلاعات آفلاین ترددشماری بهره می­برند . این سامانه به‌صورت آنلاین سال ۸۹ با راه‌اندازی ۴۴۰ تردد شمار آنلاین کار خود را آغاز نمود . در پایان سال ۹۱ ، تعداد ۹۵۲ تردد شمار موجود بود و با رشد متناسب با هدف پوشش شبکه شریانی کشور (هر محور دست‌کم یک تردد شمار)، در پایان سه‌ماهه ۹۶ ، به ۲۰۴۱ تردد شمار فعال افزایش یافته است .

    می توان یادآور شد ، دو اقدام قابل توجه برای توسعه و تقویت سیستم‌های ناوبری جاد‌ه‌ای برخط سازی صدور CMR و تجهیز وسایل نقلیه فعال در خطوط برون‌مرزی تحت صحابت کارنه تیر به دستگاه ردیاب GPS نیز انجام شده است .

     

     

    طرح شبکه سیر همنام و تاثیر آن در ایمنی حمل‌ونقل

    درخصوص راهبرد ارتقاء سطح سرویس شبکه جاده ­ای مسافر ، سازمان راهداری وحمل­ونقل جاده­ای در سال گذشته ، ضوابط نحوه فعالیت شرکت­های مسافربری را بازنگری نموده و با رویکرد تشکیل کریدورها تشکیل شبکه­های مسافربری را الزامی نمود . براین اساس شرکت­های مسافربری مکلف هستند در قالب فعالیت شبکه ­ای ادامه فعالیت دهند که محصول آن ارتقاء ایمنی و همچنین ارتقاء سطح خدمات ارائه شده به مسافران خواهد بود و ضمن فراهم شدن امکان انتخاب آسان برای بهره ­برداران ، امکان نظارت موثرتر بر نحوة فعالیت شرکت­ های مسافربری نیز  برای سازمان­ ها و دستگاه­ های ناظر فراهم خواهد شد .

    ضوابط نحوه اجرای طرح شبکه سیر در حمل ­‌و نقل جاده‌­ای مسافر در سال ۹۵ ابلاغ گردید و این طرح از اوایل سال جاری درحال اجرا می­ باشد . با اجرای این طرح ، امید می­رود برندسازی درحمل­ ونقل مسافر جاده‌ای شکل گیرد و با شکل‌گیری شبکه­ های توانمند مسافربری وضعیت این بخش از لحاظ ایمنی ، سطح خدمات و رضایتمندی مسافران بهبود یابد .

    ایمنی راه ، یک مشکل اجتماعی چندوجهی است که بسیاری از نهادهای دولتی در آن درگیر هستند . در این میان دولت باید نقش رهبری خود را در به‌کارگیری ، سازمان‌دهی و هماهنگی برای مقابله با این مشکل ایفا نماید . در این بخش ایمنی زیرساخت (شبکه راه‌های درون‌شهری و برون‌شهری) ، رفتار کاربران و عامل انسانی ، ایمنی خودرو ، اعمال قوانین و مقررات و امداد و نجات و فوریت‌های پزشکی در یک سیستم هماهنگ و واحد قرار گیرند . همچنین نهادهای مؤثر در این امر را می‌توان به دو دسته بخشی و میان بخشی (فرا بخشی) دسته‌بندی کرد . نهادهای بخشی آن دسته از نهادها هستند که به‌صورت مستقیم بخشی از وظایفشان به امر ایمن‌سازی مربوط می‌شود . نهادهای فرا بخشی به‌منظور سیاست‌گذاری، نظارت و هماهنگی در دستیابی به هدف مشترک حمل‌ونقل و ایمنی تأسیس شده‌اند .

     در میان نهادهای بخشی ۲۴ سازمان ، وزارتخانه و نهاد به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم وظایف و اقداماتشان در امر حمل‌ونقل و درنتیجه ایمن‌سازی حمل‌ونقل مؤثر است . بر اساس قوانین تأسیس این نهادها ، وزارت راه و شهرسازی بیشترین وظایف را به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم در این زمینه به عهده دارد و در مجموع این نهادها در زمینه‌های زیرساخت و امور زیربنایی ، قوانین و سیاست‌گذاری ، امور مالی ، اجرای قوانین ، نظارت ، امور پیشگیرانه و امداد ، فرهنگ‌سازی و غیره وظایفی را به عهده‌دارند که بر ایمن‌سازی حمل‌ونقل اثر گذارند .

    در مرحله نخست با مشارکت دفتر هیئت دولت و مرکز توسعه و سیاست‌های راهبردی درفت مسئله ایمنی حمل‌ونقل ترسیم و مشکل اصلی در آمار بالای تصادفات جاده‌ای شناسایی شد و در مرحله‌ی بعد با ذی‌نفعان و ذی‌نفوذان ایمنی حمل‌ونقل ازجمله سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای و پلیس راهور ناجا جلساتی برگزار گردید و مقرر شد قوانین مربوط به اخذ گواهینامه بازبینی گردد .

     

     

    راهبرد اول ارتقای ایمنی حمل‌ونقل در اصل ایمنی حمل‌ونقل جاده‌ای بوده که موارد انجام شده را می توان به شرح زیر تعریف کرد :

    تهیه برنامه عملیاتی ایمنی راه‌های ایران

    راهنمای شناسایی نقاط حادثه‌خیز برون‌شهری در ایران

    ارائه روشی جهت شناسایی و رتبه‌بندی موقعیت‌های مستعد خطر تصادفات عابر پیاده

    مدیریت عالی ایمنی با راهبری کمیسیون ایمنی­ راه‌های ­کشور و پیگیری اهداف و برنامه‌های مدیریت و مهندسی ایمنی

    شناسایی ، اولویت‌بندی و اصلاح و حذف نقاط پر تصادف در شبکه راه‌های برون‌شهری و اقدام به اصلاح بیش از ۱۵۵۰ نقطه پر تصادف شبکه راه‌ها

    راه‌اندازی سامانه جامع ثبت سوانح حمل‌ونقل کشور

    توسعه سیستم‌های هوشمند و سامانه کنترل عبور و مرور از طریق گسترش دوربین‌های کنترل سرعت با هدف ارتقای ایمنی

    توسعه برنامه‌های بازدید ایمنی شبکه راه‌ها با هدف شناسایی ، اصلاح و حذف نواقص و ضعف‌های تهدیدکننده ایمنی رانندگی با اجرای سالانه برنامه در سطح شبکه

    تصویب تهیه دستورالعمل مرتبط با معماری جاده

    پس از مرور اقدامات انجام شده از سوی وزارت راه و شهرسازی در حوزه ایمنی راه‌ها حد فاصل سال ۹۲-۹۶ با عنایت به دستور و تأکید مقام عالی وزارت و لزوم توجه به موضوع معماری و منظر راه‌ها در مراحل طراحی و اجرای پروژه‌ها و نظر به اینکه تاکنون دستورالعمل مدونی در خصوص طراحی معماری و منظر راه­‌ها تدوین نشده است (تنها در نشریه شماره ۴۱۵ طرح هندسی راه­ ها به این موضوع اشاره و توصیه‌های کلی ارائه‌شده) ، انجام پروژه پژوهشی طرح جامع منظر راه‌های ایران به‌منظور تهیه ضوابط‌ موردنیاز در دستور کار معاونت برنامه‌ریزی شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل‌ونقل کشور قرار گرفت . اما تا این لحظه دریافت و بررسی پروپوزال ارسالی توسط دانشگاه شهید بهشتی در جلسات کمیته تخصصی‌ -‌ پژوهشی ابنیه فنی و معماری شرکت با حضور اساتید دانشگاه و نمایندگان معاونت‌های اجرایی شرکت و ارائه پیشنهادات و اصلاحیه‌های لازم ، اهم فعالیت‌های لازم در این زمینه محسوب می‌شود .

     

     

    طبق بررسی گزارش تفصیلی مرحله اول پروژه و تأیید گروه نظارت که شامل کلیات طرح و انجام مطالعات تطبیقی است ؛ در این مرحله ، نخست کشورهایی با بیشترین تشابهات اقتصادی ، اقلیمی ،‌ فرهنگی و ‌اجتماعی با کشورمان انتخاب گردیده و سپس طرح‏ ها و ضوابط آن‌ها بررسی می‏ شود تا چارچوبی برای تدوین پیش‏ نویس نخست طرح فراهم آید . در گزارش تفصیلی مرحله دوم پروژه پژوهشی شرکت و بررسی گروه نظارت مشترک معماری راه که در این بخش با توجه به وضعیت فعلی راه‌های کشور و با لحاظ قوانین و مقررات فعلی و نیازهای تعیین‌شده (با استفاده از تجربیات کشورهای منتخب) به‌منظور پیاده‌‌سازی معماری جاده در کشور ، ضوابط و مقررات لازم تدوین گردید که در مرحله ویرایش نهایی است و سر انجام گزارش فاز سوم پروژه که شامل راهنمای توصیه‌ای برای ضوابط تدوین‌شده (پوشش گیاهی ، سازه و ابنیه ، نورپردازی ، شرح خدمات تیپ برای پروژه‌های منظر و اماکن بین‌راهی) است، در دست تهیه است .

    در پایان باید در نظر داشت همانطور که عامل انسانی ۷۰ درصد در حوادث ناشی از تصادفات رانندگی سهم دارد ، در واقع همین عامل نیز می تواند بیشترین سهم را در کاهش تلفات و حوادث رانندگی داشته باشد و مادامی که مردم کشور الگوی رانندگی خود را اصلاح نکنند ، طبق تجربه جهانی اجرا و نصب تمام اقدامات سخت افزاری برای ارتقا ایمنی راه‌ها نمی تواند در بهترین شرایط بیش از ۱۰ درصد در کاهش تلفات نقش ایفا کند .




    مطالب مرتبط

    ضرورت عبور وسایل نقلیه و ادوات کشاورزی از گذرگاه‌های مجاز راه‌آهن

    ضرورت عبور وسایل نقلیه و ادوات کشاورزی از گذرگاه‌های مجاز راه‌آهن

    هم اکنون مسیر دو خطه قطار تهران - مشهد باز است و تردد قطارها در این مسیر طبق برنامه از پیش اعلام شده در جریان است . خوشبختانه این اتفاق تلفاتی در پی نداشت اما راننده کامیون بعد از وقوع سانحه متواری و در این بین خسارت جزئی به لکومتیو وارد شده است .

    |

    نظرات کاربران